Güzel Türkçemizde kelimelerin sonuna getirilen "..daş" ilavesi, eklendiği kelimenin anlamına "aynilik, ortaklık, sahiplik.."
03.08.2020 08:40
1 yorum
1.576 okunma
Arkadaş Kurbanı Olmayalım !
Kemal Cengiz

Güzel Türkçemizde kelimelerin sonuna getirilen "..daş" ilavesi, eklendiği kelimenin anlamına "aynilik, ortaklık, sahiplik.." gibi manalar katar: "Paydaş", aynı bütünde pay sahibi, ortak; "vatandaş", aynı vatanda ortak yaşayan; "yoldaş" , aynı yolda beraber yürüyen.. gibi.

Bu ortak paylaşımların en anlamlı (manidâr) olanlarından biri de, ARKADAŞ kelimesidir. "Arkası aynı, sırt sırta, tek vücud.." gibi manalar taşır. Anlamı böylesine ÖZDEŞ olan bu kelimenin birleşik olarak ifade edildiği esas kökenindeki mana da , bir o kadar anlamlıdır!

Şöyle ki, insan nekadar cesur, nekadar dirâyetli, nekadar keskin bakışlı olursa olsun; arkasını önü gibi göremez ve kollayamaz. Çünkü gözleri öndedir; arkada gözü yoktur.İnsanın arkasını görüp kollayacak olan gözleri ARKADAŞLARI'dır. Arkasında duracak ve onu göremediği tehlıikelerden, sezemediği sinsiliklerden koruyacaktır. Bunun için de arkadaş en az kendisi kadar akıllı, sezgin ve dirayetli olmalıdır.

İnsanın böyle HAYATİ bir dostuna, "candaş, öndaş, yandaş, koldaş.." gibi insan vücudunun başka parçalar veya konumunun başka durumlarından adlar kullanılmamış; O'na ARKADAŞ denilmiştir. Çünkü, insan önünü, yanını ve canını kendi dikkatiyle  kendisi koruyup kollayabilir; ama arkasını koruyamaz, kollayamaz, çünkü göremez. Arkadaşlarımız arkamızı gören özlerimizdir. Güzel Türkçemizin bu DİL mantığına ve felsefesine hayrânım !

Anlamı böylesine denizler gibi derin ve geniş olan ARKADAŞ kavramında; tıpkı denizlerde olduğu gibi NİCE DEĞERLER boğulmuş, yitirilmiş, kaybolmuştur. Hatta denizler ihânetiyle boğduğunu bir süre sonra taşıyamaz da dışına çıkarır, sahiline atar.  H İN ARKADAŞ İSE İÇİNE GÖMER; gerektiğinde dışarı kusar. İH NETİYLE mezara gömülen ve gömülecek olan nice arkadaşlarımız vardır!.. Bir okadar da arkadaşlık hançeriyle arkasından hançerlenen arkadaşlar biliriz!..

Bu nedenle Sevgili Peygamberimiz, "Kişi arkadaşının gidişatı üzeredir, kiminle ARKADAŞ olduğuna iyi baksın (dikkat etsin)!" (Ebu Davud, 275) buyurmuştur. Peygamber Efendimizin bu hadis-i şerifinde, arkadaşın İH NETİNDEN başka bir de İFS DINA (bozgunculuğuna) dikkat çekilmektedir. Çünkü, insanı insan bozar, insan arkadaşından azar. İyi insanla arkadaş olunmazsa, O arkadaş değil,  arkasına DAŞ olur. İyi kötüyü bâzen düzeltemez, ama kötü iyiyi her zaman bozar. Çürük elma, sağlamın yanında durmakla sağlamlaşmaz; ama bir müddet sonra sağlamı da çürütür. En iyisi, çürüğün yanına yaklaşmamak, sırt sırta vererek çürükle ARKADAŞ olmamaktır.

Bu bakımdan,  sosyal ilişkilerimizde en çok dikkat etmemiz gereken hususlardan biri, belki de en başta geleni ARKADAŞ seçimidir. Unutmayalım ki arkadaş, arkadaşın aynasıdır. "Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu anlatayım" sözü meşhurdur.

İnsanlar da ağaçlar gibi arkadaşlık aşısını GENÇ iken tuttuklarından; gençlerimize bu arkadaşlık dönemlerinde öncelikle anne- babaları çok dikkat etmeli; iyi arkadaş edinmelerine REHBERLİK etmelidirler. "Saldım çayıra, Mevlam kayıra" misali,  "saldım sokağa, benden buka.." denilirse; çayıra salınanı kurtlar kapar, sokağa salınanı da serseriler çarpar. Bilmeliyiz ki, kötü arkadaşlar bulaşıcı hastalık mikrobu taıyıcısı gibi dirler; yanaştıklarına bulaştırırlar. En sağlıklısı onlardan uzak durmaktır. Mikropların bile, temiz olanlara yapışıp onları kirletme gibi kötü bir huyu vardır. Bu yüzden temiz olanlar daha çabuk ve daha kolay kirlenirler.

Canımızın parçası olarak büyüttüğümüz evlatlarımızı, gözümüzün içi gibi koruyalım; onları "arkadaş kurbanı"  yapmayalım !...

Kemal CENGİZ
Emekli Müftü

 

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
1 yorum yapıldı
Tebrikler...
Selamlar sevgiler sunuyorum.
Çok güzel, harika...
Tebrik ediyor başarılar diliyorum.
Yorum Ekleyen: Halil arık     1.08.2020 12:24:51
Kemal Cengiz
DİĞER YAZILARI

Kemal CENGİZ
Emekli Müftü

Memleketi olan Ankara/Çamlıdare Ahatlar köyünde 1951 yılında doğdu. İlköğrenimi yıllarında Hafızlık ve Medrese Usulü Arapça tahsili yaptı. 1974 yılında Ankara Merkez (Tevfik İleri) İmam-Hatip Okulu'nu bitirdi. Aynı yıl girdiği İzmir Yüksek İslam Enstitüsü'nden 1978'de BİRİNCİLİKLE mezun oldu.

Dini Yüksek Tahsilini yaparken aynı zamanda İmam-Hatip olarak göreve başladı. Mezuniyetini takiben yurdun çeşitli il ve ilçelerinde Vaiz, İlçe Müftüsü ve İl Müftü Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Toplam 43 yıl görevden sora 2016 yılında "yaş haddinden" emekli oldu.

KELÂM-I KEMÂL adıyla özlü sözlerini içeren bir kitabı yayımlandı. Dini, milli, ahlaki ve sosyal konularda çeşitli gazete ve dergilerde çok sayıda çıkan yazılarına devam etmektedir. Bu yazılarından aldığı derece ve ödülleri ile TAKDİR belgeleri bulunmaktadır. 2007 yılında Diyanet İşleri Başkanlığınca Türkiye çapında açılan "Hutbe Yarışmasında" BİRİNCİLİK ödülü bulunmaktadır.

Dini Yüksek İhtisas Eğitimi (İstanbulh-Haseki) yanında Uzmanlık derecesinde Arapça, orta derecede İngilizce biraz Farsça, biraz da Almanca bilmektedir.

Evli, iki oğulu  ve beş torunu bulunmaktadır.

...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahabergazete@gmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya