Taş oluşumunda rol oynayan pek çok faktör olmasına rağmen meydana geliş sebebi kesin olarak bilinmemektedir.
12.11.2020 11:24
902 okunma
3-BÖBREK TAŞLARININ OLUŞMASININ SEBEPLERİ
Necdet Ergün

Taş oluşumunda rol oynayan pek çok faktör olmasına rağmen meydana geliş sebebi kesin olarak bilinmemektedir.

En önemli risk faktörü olarak genetik yatkınlık kabul edilmektedir.

a-Genetik faktörler: Genetik yatkınlık böbrek taşı oluşumuna yol açabilir. Böbrek taşı genetiktir. Ailede gut veya böbrek taşı hastası varsa taş olma riski vardır. Gut ve hiperparatiroit hastalığı idrar yollarında taş oluşumuna sebep olabilir. Gut hastaları aşırı yemek yememeli, yağ ve şekeri azaltmalıdır.

b-Yetersiz sıvı tüketimi: Taş oluşumunu artıran en önemli faktör yetersiz sıvı tüketimidir. Sıvı kaybına göre değişen miktarlarda olmak üzere günden en az 1.5-2 litre idrar çıkartacak kadar sıvı almak çok önemlidir. Yeterli sıvı alan kişilerin idrarlarındaki mineraller kristal oluşturamazlar ve böbrek taşı oluşumu engellenir. Yeterli idrar çıkardığımızın en önemli göstergesi idrar renginin açık sarı olmasıdır.

Bol su içerek taş oluşumuna neden olabilecek partiküllerin bir an önce idrarla dışarıya atılması sağlanmalıdır.

Susuz kalan vücutta idrar zamanla daha yoğun hale gelir ve kristallerin idrar yollarında çökmesine yol açar.

Düzenli spor yapan ancak az su içenlerde idrar yoğunluğu artar. Bu kişilerde taş oluşma riski de artar.

c-Cinsiyet: Erkeklerde kadınlara oranla 2-3 kat daha fazla görülmesine karşın çocuk yaşlarda eşit oranda görüldüğü belirtilmektedir.

d-Yaş: Böbrek taşı hastalığı çoğunlukla 30-50 yaş aralığında görülür

e-Daha önce böbrek taşı oluşan kişilerde tekrar böbrek taşı oluşma ihtimali daha yüksektir.

f-Beslenmenin de böbrek taşı oluşumunda etkili olduğu kabul edilmektedir. Protein, sodyum ve şeker bakımından fazla beslenmenin böbrek taşı oluşumuna sebep olabileceği kabul edilmektedir.

Beslenme alışkanlığında fazla hayvansal protein ve fazla sodyum tüketimi taş oluşumuna sebep olur. Sodyum; tuzda, bazı gıdalarda ve sodyum benzoat gibi koruyucularda vardır.

Protein ve tuz bakımından yüksek, lif oranı düşük beslenmekten kaçınmalıdır. Çok fazla tuz tüketimi böbreklerden atılan kalsiyum miktarını artırır. Bu da böbrek taşı oluşma riskini önemli ölçüde artırır.

Süt ve süt ürünleri içerdikleri kalsiyum nedeniyle taş oluşumu riskini artırmaktadır.

Fazla rafine şeker kullanılması, fazla kahve ve kakao tüketimi de böbrek taşı oluşumu nedenleri arasındadır.

Narenciyelerin az tüketilmesi(C vitamini noksanlığı) de taş oluşumunu artırabilir.

g- İklim ve Coğrafya: Coğrafi faktörlerin, beslenme ve taş oluşumunda etkili olduğu kabul edilmektedir. Sıcak havaların taş oluşumu ile doğru orantılı olduğu ve yaz aylarında daha sık görüldüğü belirtilmektedir.

Sürekli sıcağa maruz kalan insanlarda diğer insanlara oranla 3-4 kat daha fazla böbrek taşı görülebileceği belirtilmektedir.

Bu nedenle özellikle aile büyüklerinde üriner sistem taş hastalığı olanlar mümkün olduğunca sıcaktan uzak durmalı ve sıcakta kalacaksa daha fazla su tüketmelidir.

Yazın aşırı terleme ile aşırı sıvı kaybetmek idrar yoğunluğunun artmasına ve idrarda kristalizasyonun meydana gelmesine sebep olduğu kabul ediliyor. Bu kişiler daha fazla su tüketmelidir.

Yüksek rakımlı, sıcak ve tropikal ülkelerde böbrek taşı daha sık görülür.  Güneşin etkisi ile D vitamini sentezi artar. D vitamini sentezi bağırsaklardan kalsiyum gibi bazı minerallerin de fazla emilmesine sebep olur. Bu maddelerin idrarla fazla atılması sonucu idrar taşları oluşur. Böbrek taşını önlemek için yazın daha çok su tüketmelidir.

I-Böbrek taşı oluşumunu hızlandıran hastalıklar:

Kalsiyumun ve ürik asit gibi maddelerin kanda yüksek seyrettiği bazı hastalıklar taş oluşumuna sebep olabilir.

Uzun süre D vitamini ve kalsiyum takviyesi kullanmak böbrek taşlarının oluşumuna katkıda bulunabilmektedir.

Sindirim sistemi ameliyatı geçiren kişilerde risk oranı artabilmektedir.

Tek böbrekli olmak böbrek taşı oluşma riskini artırabilmektedir.

Sıvı birikimini azaltmak için kullanılan ilaçlar, kalsiyum bazlı antasitler, bazı antibiyotikler ve ilaçlar böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlayabilir.

İdrar yolu enfeksiyonları böbrek taşları açısından risk doğurur.

Tiroid hastalıkları ve benzeri metabolizma hastalıkları veya kronik pankreas hastalığı böbrek taşı oluşumuna zemin hazırlayabilir.

Gut hastalığı, vücutta ürik asit oranını arttırır ve ürik asit taşlarının sıklıkla oluşmasına neden olur.

Kronik bağırsak iltihabı da, sık sık böbrek taşı oluşmasına neden olan hastalıklardan biridir.

İdrarda sistin, oksalat, ürik asit veya kalsiyum oranlarının artmasına neden olan rahatsızlıklar böbrek taşı oluşumu riskini artırır.

Çok sık idrar yolu enfeksiyonu geçirenler risk grubundadır.

İdrar yolu enfeksiyonları, böbrekteki yapısal bozukluklar, doğuştan idrar yolları anormallikleri, bazı ilaçların da  taş oluşumuna sebep olduğu kabul ediliyor. 

Aşırı hareketsiz yaşam tarzı taş oluşum riskini artırır.

Bazı bağırsak hastalıkları, kabızlık ve migren için kullanılan bazı ilaçlar da taş oluşumunu etkileyebilir.

Diyabet ve yüksek tansiyon hastaları risk grubundadır.

Kilolu ve obez kişilerde böbrek taşı oluşabilir. Vücudun susuz kalması ve hareketsiz yaşam sebebi ile alınan kilolar zamanla böbrekleri yorar.

Paratroid bezinin çok çalışması.

Boşaltım sisteminde ki anormallikler.

Necdet ERGÜN
Ziraat Yüksek Mühendisi
Mail:necdet@necdetergun.com

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahabergazete@gmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya