Mustafa Çelebi hadisesinin bastırıldığını haber alan ihtiyar Manuel ile saltanat şeriki olan oğlu Yuannis’i telaş aldı.
24.11.2021 12:00
160 okunma
Küçük Mustafa Vak'ası
İsmail Aydın

              *Mustafa Çelebi hadisesinin bastırıldığını haber alan ihtiyar Manuel ile saltanat şeriki olan oğlu Yuannis’i telaş aldı.  Murad’a hediyelerle Bizans asilzadelerinden iki kişiyi elçi göndererek hakikatte durumu öğrenmek güya aradaki bozukluğu dostluğa çevirmek istedi. Murad elçileri huzuruna kabul etmediği gibi hediyelerini de reddetti. Elçileri tevkif etti. Bu arada İstanbul muhasarası için hazırlıklarını tamamladı. Elçileri serbest bıraktı ve “Gidiniz süratle İstanbul üzerine geleceğimi İmparatora söyleyiniz” sözleriyle bunları geri gönderdi.

               Hesap sorma zamanı gelmişti, II. Murad, İstanbul’u muhasara etti. Padişaha müracaatla barıştan ümidini kesen imparator yeni bir çareye başvurdu. Ümitsiz bir halde hasta idi, son saatlerini yaşayan imparator bu defa da Murad’ın kardeşi Küçük Mustafa’yı saltanat davasına teşvik etti, kuvvet vererek destekledi ve Anadolu’ya gönderdi ve bir dereceye kadar arzusuna da muvaffak oldu.(1) Mustafa topladığı kuvvetlerle Bursa üzerine yürüdü ancak elde edemedi. Bunun üzerine II. Murad İstanbul muhasarasını kaldırmağa mecbur oldu, Anadolu’ya geçti. Bursa’yı elde edemeyen Mustafa ile lalası Şarapdar İlyas İznik’e yöneldiler ve kuşattılar. Kale muhafızı Firuz Bey oğlu Ali Bey keyfiyeti Murad’a bildirdi. Murad da, hisarın sulh yoluyla Mustafa’ya teslimini ve oradan bir tarafa gitmemesi için oyalanmasını bildirdi. İznik’e gelen Sultan Murad, orada elde ettiği kardeşinin hesabını gördü. (1423)

Bundan sonra Osmanlı hükümeti Selanik’i zabtetti, Teselya’yı geri aldı, Mora’yı kendi nüfuzu altına soktu. 

Manuel nüzül isabetiyle ölmüş (1425) ve oğlu VIII. Yuannis imparatorlukta yalnız kalmıştı. Bu sırada imparatorun saltanat şeriki olan Jan, yardım istemek üzere Avrupa’da boşuna dolaştı.

*Manuel’in Yuannis’den başka Despot (2) rütbesinde altı oğlu daha vardı. Sondan iki küçük kardeş (Dimitriyos ve Tomas) büyük biraderleri XI. Kostantin’in imparatorluğu zamanında despot olarak Mora’ya gönderilmiştir.

HEM ANLAŞIYOR HEM AVRUPADAN YARDIM DİLENİYOR

*İmparator VIII. Yannis, Mustafa Çelebiler hadiseleri bittikten sonra Edirne’ye bir heyet göndererek, Osmanlılara otuz bin duka vergi ile İstanbul civarında ve Karadeniz sahilinde evvelce Osmanlılara ait iken sonradan  -şehzadeler mücadelesi sırasında- Bizans’a geçmiş olan bazı yerleri terk etmeyi kabul ederek II. Murad’la anlaştı.

*İmparator Yuannis, Avrupa’dan yardım ümidini kesmemişti. Papa’ya elçiler gönderdi, kiliselerin birleşmesinde mutabık kalınmıştı. Bütün masrafları Papa tarafından karşılanmak suretiyle İtalya’ya gitti, görüşüldü, kiliselerin birleşmesi kararına varıldı ancak İstanbul’a dönüşte halk bu anlaşmayı beğenmedi.

*İmparatorun, Sultan Murad’ın muvafakat etmemesine rağmen İtalya’ya gitmesi, onun Türkler aleyhine Avrupalılarla bir ittifak arayışı içinde olduğu şeklinde yorumlandı ve padişahta bir şüphe uyandırdı. Sultan Murad İstanbul’u tekrar muhasara etmek istedi ancak vezir-i azam Çandarlı zade Halil Paşa, imparatorun Mustafa Çelebiler vakaları gibi içte karışıklık çıkarmasından çekinerek uygun zamanın beklenmesini söyledi ve daha başka bazı düşüncelerle padişahı bu fikrinden vazgeçirdi.(3) Nitekim bir Osmanlı şehzadesi Bizans’ta idi. İhtiyatlı hareket tavsiyesi yerinde idi ancak padişah da haklı idi.

*Osmanlıların Jan Hunyad (Hunyadi Yanoş)’a mağlup olmalarını (4) ve akabinde yapılan (12 Haziran 1444) Edirne-Segedin andlaşmasını da İmparator Yuannis bir fırsat olarak gördü. Papaya haber gönderip onun ve müttefiklerinin yolladıkları donanma ile stratejik öneme haiz Çanakkale boğazını kapattı, bu yolla II. Murad’ı engellemek istedi. Fakat Boğaziçinden Rumeli’ye geçmek zorunda kalan II. Murad Varna muharebesini (10 Kasım 1944) kazandığından, imparatorun bu teşebbüsü neticesiz kaldı. Kuzey Mora’da Bizans’a ait yerler Osmanlı idaresine geçti ve Mora Despotu da Osmanlı hâkimiyeti altına girdi. (Gelecek hafta Son İmparator XI. Kostantin)

____________:

(1) Küçük Mustafa Hamideli sancak beyi iken, II. Murad’ın hükümdar olması üzerine öldürülmekten korkarak Karamanoğlu’nun yanına kaçmıştı. İmparator Karamanoğlu’na ve şehzadenin lalası Şarabdar İlyas’a mektuplar yazdı ve çokça altın göndererek asker toplamasını bildirdi. Aynı zamanda Mustafa’yı İstanbul’a getirtmişti.

(2) Despot’un lügat manası, bir şeyin maliki ve sahibi demektir. Istılah manası da bir mıntakanın hâkimi, beyi demektir. Bizanslılar, imparatordan sonra derece itibariyle müstakil fakat imparatorun yüksek hâkimiyetini kabul eden kişi anlamında kullanmışlardır.

(3) Uzunçarşılı bu sırada Orhan adındaki bir şehzadenin Bizans’ta olduğunu yazıyor. Ancak bu Orhan’ın kimin oğlu olduğunu tespit edemedim. Yıldırım’ın oğlu Orhan hadisesi Çelebi Mehmed zamanında vukua gelmiş ve o zaman halledilmişti. Uzunçarşılı, bu ikinci Orhan’ı Çelebi Mehmed’in oğlu olarak belirtiyor ise de (a.g.e. sayfa 431) muhtemelen Çelebi Mustafa’nın oğludur. Çünkü Çelebi Mustafa, imparatorla yapmış olduğu andlaşmaya göre oğlunu rehin verecekti.

 (4) Mezid Bey kumandasındaki bir akıncı kuvveti 18 Mart 1442’de Transilvanya’daki Hermanştad kalesini muhasara etmiş, Jan Hunyad’ın imdada yetişmesi üzerine muhasara kaldırılmıştı. Mezid Bey, Jan Hunyad ile çarpışırken kaledeki mahsur kuvvet de çıkmış, iki ateş arasında kalan Osmanlı akıncıları yirmi bin şehid verdikten sonra mağlup olmuşlardı. “Elden edilen Türk esirleri vahşiyane bir işkence ile zafer sofrasında yemek yenilirken katledildiler.” (Uzunçarşılı, a.g.e. sayfa 420)

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
İsmail Aydın
DİĞER YAZILARI

İSMAİL AYDIN KİMDİR?

İsmail Aydın, Hukukçu yazar. Anacığının anlatımına göre koç katımında doğmuş. Koç katımı, Yozgat’ta ekim ayının sonu ile kasım ayının başında olur. Dolayısıyla doğum günü belli değil ama Aydın, doğum günü olarak 29 Ekimi benimsiyor. Koç katımı, döl almak üzere erkek koyunun (Koç) dişi koyunlar arasına bırakılmasına denir.

Peki, hangi yılın koç katımı? O da belli değil. 1950 olabileceği gibi 1949’a da ihtimali var. Her nasılsa nüfusa 08.02.1953 D.lu olarak tescil edilmiş. Yaşı küçük diye ortaokula kabul edilmemiş, bu defa da mahkeme kararıyla, ay ve gün sabit kalmak üzere 1950 olarak tescil edilmiş. İsmail Aydın, doğum gününün bile doğru dürüst kayıt altına alınamayışını, okur-yazar olmayan tolumun  “hal-i pürmelâli” olarak niteliyor.

İsmail Aydın İlkokulu Sorgun’a bağlı Temrezli köyünde, ortaokul ve liseyi Yozgat’ta okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 1977 yılında mezun oldu. Yedek subay olarak yaptığı askerlik görevinden sonra Sorgun’da altı yıl avukatlık yaptı. Ekim 1986’da Diyarbakır / Bismil’de Noter oldu. Kastamonu/Tosya, Bolu ve Ankara’da çalıştı, 2015 Şubatında emekliye ayrıldı.

İsmail Aydın çilekeş Anadolu’nun yanık sesi olarak çıkıyor karşımıza. Türkiye’mizin karşı karşıya bulunduğu sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunuyor. Üzerine titrediği kesim Gençlik. Ağırlıklı olarak üzerinde durduğu sorun Eğitim.

İsmail Aydın, fakülte yıllarından itibaren yazı hayatının içinde oldu. İlk gençlik yıllarıyla beraber memleket meseleleriyle ilgilendi. Tartışmalı radyo ve televizyon programlarına katıldı. Çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları yayımlandı. Şubat 2013’ten beridir, internet ortamında yayın yapan Ana Haber Gazete’de yazmaya devam ediyor.

Meteorolojinin Sesi Radyosu’nda 2013-2016 yılları arasında yayınlanan Kıssadan Hisseler Programı’nın yapım ve sunuculuğunu üstlendi. Türkiye Noterler Birliği’nin Meslekî Forum Sitesi’nde anılarını yazdı.

Ağustos / 2016’da “Batı’nın Gücü Nereden İleri Geliyor?”, Kasım 2016’da “Yeniden Yükselişe Doğru”, Şubat 2017’de “Umut Ülke Türkiye”, Mayıs 2017’de “Bir Noterin Anıları”, Ağustos 2017’de “Kaybettiklerimiz”, Ocak 2018’de “Kıssadan Hisseler”, Mart 2018’de “Niçin Akif? Niçin Safahat?” isimli kitapları yayımlandı.

Yazı hayatını ve kitap çalışmalarını sürdüren İsmail Aydın evli ve dört çocuk babasıdır.

...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya