... Sorduklarımı yazı ile ifade ettiğim ve yanlış anlaşılacak bir anlamaya sebep olmamak için biraz uzun yazıyorum. Zaman ayırıp beni bu konuda bilgilendirirseniz çok memnun olurum.
24.04.2022 06:15
104 okunma
Şirketlerin hisse senetlerine yatırım
Hayrettin Karaman

Açıklamalı soru

... Sorduklarımı yazı ile ifade ettiğim ve yanlış anlaşılacak bir anlamaya sebep olmamak için biraz uzun yazıyorum. Zaman ayırıp beni bu konuda bilgilendirirseniz çok memnun olurum.

Karadâvî’nin fetvalarında borsa ile ilgili bir soruda belirtmiş olduğu aşağıdaki cevabı okumuştum.

Bilindiği üzere şirketler üç kısım altında değerlendirilmektedir:

1. Hakkında hiçbir şâibenin bulunmadığı ve bir tartışmanın yaşanmadığı helâl kabul edilen kısımda yer alanlar. Bunlar yönetmelik ve kanunlarında İslâm Şeriatı’nın hükümlerini benimseyen şirketler ve bankalardır. İslâmî bankalar, İslâmî kredi şirketleri, Şeriat’a uyan farklı türdeki şirketler buna bir örnektir. Şeriat’a uymayı kabul ettikleri için bu şirketler ne faiz alırlar ne de faiz verirler.

Çağımızdaki âlimler söz konusu müesseselerin mubah olduğu konusunda ittifak içerisindedirler.

2. Haram olduğu konusunda bir şüphe ve tartışmanın bulunmadığı şirketler. Bunlar şarap, domuz ve haram sayılan oyunların ticaretini yapan ya da faizli işlemler yürüten bankalar vb. kuruluşlar gibi haram olan işler yapan şirketlerdir. Âlimler bunların haram olduğu konusunda da ittifak etmişlerdir. Bu şirketlere ortak olmak, kazanç sağlamak üzere onların hisselerini satın almak ve bunun ticaretini yapmak caiz değildir.

3. Üçüncü kısımdakiler, hakkında şâibe olmayan helal işlerle uğraşan şirketlerdir. Çimento ve elektrik üretimi, su satışı, nakliye, demiryolu, farklı sanayi ürünleriyle uğraşan şirketlerin durumu buna bir örnektir. Bu şirketlerin ülkenin ekonomik yapılanması ve ona yönelik hizmetlere olan katkısı çok önemlidir.

Temel olarak helal olan işlerle uğraşmakla birlikte gerçekleştirmek istediği bir projesi için faizli bankalardan borç para alan, elde ettiği kazancın fazlasını gelir için faizli bankalara yatıran bir şirkette şüphe doğmaktadır. Bu mesele çağdaş fıkıh âlimlerinin ihtilafa düştükleri bir konudur. Onlardan bazıları bu şirketlerin hisselerinin ve onlarla ortaklık kurmanın, ribâya dayalı olarak borç verdikleri ve bunun için para yatırmayı sürdürdükleri ve faizden uzak durmadıkları müddetçe haram olduğunu söylemektedir.

Bazıları ise muteber maslahatları (şahıs ve ülke için meşru ve gerekli faydayı) gerçekleştirebilmek için bu şirketlere katılmayı, (katılanların) elde ettikleri kazançlara ribâ bulaşmadığı sürece caiz görmektedirler. Ribânın bulaşıp bulaşmadığı bu şirketlerin yayınladıkları bilançolara bakılarak anlaşılabilir. Bu görüşü savunan âlimlerin, ayrıntıları ile ele aldıkları delilleri, geniş olarak bahsettikleri birtakım şartları vardır.

Hocam 3. maddede ifade edilen durum sanırım günümüzde borsada işlem yapan şirketlerin durumunu tarif etmekte olup borsada işlem yapan birçok şirketin faaliyet alanı helal olmuş olsa bile kullanmış olduğu faizli kredi -ya da parasını bankaya yatırma- gibi dinen uygun olmayan işleri olabiliyor. Bu durum günümüzde sizin de yazılarınızdan öğrendiğim kadarıyla katılım bankalarının oluşturduğu endeks kriterleri ile çözülmüş durumda olup, bu hisseleri almakta dinen bir sakınca yok. Endeks öncesinde hisselerin detaylı inceleme durumunun olmadığı zamanlarda işlem yapanlar için uğraş alanı helal (çimento, elektrik. giyim vb gibi) alanlarda hisseleri alıp-satmak uygun olarak biliyorum…

Benim burada sormak istediğim sorum; Biz ana faaliyeti helal olan bir şirketin hissesini almış olduğumuzda bu şirketin dine uygun olmayan kazancı söz konusu ise bu miktar bizim paramıza karışma durumu ile ilgili olacak. Hissesi alınan şirketin faiz vs gibi dine uygun olmayan geliri için;

A) Bu hisseyi alıp bunun yükselmesi sonucu gelir elde edenler,

B) Hisseyi alıp bunun yıllık kârından (temettü) faydalananlar.

1) Biz bir şirketin hissesini aldığımızda o şirketin faiz vs gibi haram geliri mevcutsa bu haram miktar A ve B maddesindeki 2 grubun da kazancına karışmış olur mu? Yoksa bu haram miktar sadece B maddesinde bahsettiğimiz bu hissenin yıllık kârından faydalanan kişilerin kazancına mı karışır?

2) Biz şirketin hissesini aldığımızda kalben o şirketin haram işlerine razı olmuyoruz. Ayrıca şirket banka kredisi çekeceği zaman ya da bankaya faizli para yatıracağı zaman bize herhangi bir şekilde danışılmıyor. Bu durum dinen bizi, faize razı olma gibi, günahta ortaklaşma gibi bir tehlikeye sokuyor mu? Yoksa biz helal işlerini gözeterek aldığımız için bunda dinen bir sakınca yok mudur?

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya