Dünya küreselleşti, bütün sınırlar ortadan kalktı ama insanın ufku daraldı, insan miyoplaştı. MİYOPLAŞMA SORUNU The Economist dergisi, son sayısında miyopluk sorununu işlemiş. Tıptaki miyopluktan ziyade bakıştaki miyopluk sorununu mercek altına almış dergi.
19.06.2022 11:11
56 okunma
Dijital uygarlık: Miyoplaşma, yüzeye hapsolma ve uygar barbarlık
Yusuf Kaplan

Dünya küreselleşti, bütün sınırlar ortadan kalktı ama insanın ufku daraldı, insan miyoplaştı.

MİYOPLAŞMA SORUNU

The Economist dergisi, son sayısında miyopluk sorununu işlemiş. Tıptaki miyopluktan ziyade bakıştaki miyopluk sorununu mercek altına almış dergi.

Makro ekonomik, politik ve ekonomi-politik sorunlarla uğraşır The Economist, malum olduğu üzere. Ama derginin miyoplaşma sorununu işlemesi sevindirdi beni, büyük ontolojik bir sorun olarak incelememiş olsa bile!

Dünyanın bakışının ve ufkunun nasıl daraldığını tartışıyor konuyla ilgili makalede dergi, yine de.

Modernlik, insanın iç dünyasını imha etmesi, dış dünyaya yönelmesi ve dış dünyayı kontrol ve kolonize etmesiydi.

Postmodernlik ise insanın iç dünyasına kapanması, miyoplaşması.

Postmodernlik, büyük soru’ların ve büyük sorun’ların terkedilmesi, bütün fikri’nin yitirilmesi, insanın mikro gerçeklere, küçük hikâyelere kilitlenmesi demek.

Bakışın ve ufkun kaybolması, insanın ayrıntıya, parça’ya hapsolması.

BÜYÜK VARLIK ZİNCİRİ, NARSİSİZM, SİSTEM VE İNSAN

İlk bakışta bir tevazudan sözedilebilir burada ama burada tevazu ne gezer!

Her şeyiyle narsist bir uygarlıkta tevazunun ne işi, ne yeri, ne de anlamı olabilir! Narsizm, bakışın körleşmesi, öteki›nin karartılması, ben’in kutsanması, bencilliğin tavan yapması, sonuçta acımasızlığın zıvanadan çıkması.

Bütün emperyalistler narsisttir. Bütün mütekebbirler narsisttir. Batı’da, sistem narsisttir! Sistem kutsanır. Sistem, insanın önüne geçmiştir. “Önce sistem, sonra nizam” esastır Batı uygarlığı’nda. Bizde, İslâm medeniyetinde ise “önce insan, sonra nizam” esastır. Sonuç, intizam’dır: Hem felsefî / ontolojik olarak hem sosyolojik ve kültürel olarak varlıklar arasında dengenin ve akış-bakış’ın, gidiş-geliş’in, karşılıklı beslenme’nin inşası hedeflenir.

Batı uygarlığında “önce sistem, sonra insan” ilkesi egemen olduğu için, intizam değil intikam süreci devrededir sürgit: İnsan Tanrı’dan, tabiattan, erkekse kadından, kanadınsa erkekten; beyazsa zenciden, zenci ise beyazdan intikam peşindedir…

Varlığın ontolojik hiyerarşisi korunduğu zaman, intizam, sulh ve sükûnet egemen olur hem insanın dünyasında hem de dünya genelinde. İnsanın kalbi dinginleşir, tabiatın ve diğer varlıkların sesine ses verir, kendine gelir insan.

Varlığın ontolojik hiyerarşisi yıkıldığı zaman intikam, kaos ve çatışma egemen olur hem insanın dünyasında, hem de sınıflar, ırklar, türler, cinsler, dinler, kültürler arasında. İnsan ruhsuzlaşır.

Yaratıcı, insan ve kâinât’tan oluşur büyük varlık zinciri. Yaratan ve yaratılan arasındaki ontolojik denge büyük varlık zincirindeki hiyerarşik ilişki sürerse varlığını sürdürür ve hem insanın iç / manevî dünyasında hem de dış / maddî dünyasında bir denge, bir sulh, bir intizam hüküm sürer.

Büyük varlık zincirindeki ontolojik hiyerarşi bozulduğunda yani insan, tanrılaşmaya veya diğer varlıklara, meselâ tabiata, meselâ diğer medeniyetlere ve kültürlere hâkim olmaya kalkıştığında insanın iç / manevî dünyasında da, dış / maddî dünyasında da büyük bir bunalım sökün eder; insanın hayatı da, insanlığın dünyası da cehenneme döner, orada “survival of the fittest” / güçlü olanın haklı ve hâkim olması barbarlığı hükmünü icra eder; bu, sosyal darwinizm’dir; uygar barbarlık yani. Sadece bir boyutudur bu uygar barbarlığın.

 

 

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya