Manav, kelime olarak yaş meyve ve sebze satan esnafa verilen bir sıfat olmasına rağmen,büyük çoğunluğu Sakarya ve Kocaeli’de yaşayan yerleşmiş Yörüklerin genel isimdir..
04.10.2019 11.17
1.565 okunma
Manav Türkmenleri..
Av. Sabri Turhan

Manav, kelime olarak yaş meyve ve sebze satan esnafa verilen bir sıfat olmasına rağmen,büyük çoğunluğu Sakarya ve Kocaeli’de yaşayan yerleşmiş Yörüklerin genel ismidir..

Oğuz boyları akın akın Anadolu’ya geldiklerinde her boy birer bölgeye yerleşmiştir.Bazen de bir boya ait bölgeye  diğer boyların unsurları da yerleştirilmiştir.Mesela bir Avşar bölgesinde Döğer’den Kınık ’tan, Bayır ve Bayat’tan ailelerin  ve sülalelerin olduğu da görülmüştür.

Kendilerine Manav denen yörükler,Sakarya bölgesine  yerleştirilmiş,bunlar ziraatla uğraşmış yani şehirli olmuş, konar göçerliği bırakmışlardır.Prof.  Işıl Altun,”Yörük oturursa Manav olur”demiştir. Ayrıca “Yörüğün yörüyemeyenine manav denir” diyenler  de vardır.

Bu tabir, bölgeye has bir tabirdir.Biz de yörüğüz.Ege ve Akdeniz tamamen yörüktür.Mesela Fethiye’ nin tüm köyleri yörük köyüdür.Ama 60-70 sene önceye kadar konar- göçerlik büyük bir uğraşı iken, bizim oralarda bugün bütün Yörükler  toprağa  yerleşmiştir. Konar- göçerlik bitmiştir.Bazı yerlerde mevzi  olarak yörük geleneği devam etse de büyük çoğunluk yerleşmiştir artık. Bizim köylerin hepsi yerleşik olmasına rağmen, hala köylerimize “yörük köyü “denir.Yerleştikleri için onlara manav veya bir başka isim verilmemiştir.Yerleşmiş Yörükler  de bizim oralarda  hala yörüktür yani..

Yerleşmiş Yörüklere manav isminin verilmesi  sadece Sakarya bölgesindedir.Manav Türkmenlerinin Bilecik,Bursa, Eskişehir bölgesi  ile Manisa’nın  Alaşehir  ve Salihli ilçelerinde  de olduğu,Diyarbakır’ın Çüngüş ve Çermik ilçeleri ile Kastamonu’nun bazı köylerinde de varlıklarını  korudukları  söylenir.Asıl yerleşim yerlerinin Sakarya bölgesi olan  manavların diğer yerlere nasıl gittikleri bir araştırma konusudur.

Sakarya ve Kocaeli bölgesinde Manav kültürünü korumak ve yaymak  için onlarca dernek,sivil toplum kuruluşu vardır.Bu konuda bölgedeki üniversite kürsülerinde konuyu araştıran  akademisyenler vardır Yerel belediyeler  de Manav kültürünü yeni Oğuz kültürünü  araştırmak ve  korumak için çaba harcar. Prof. Işıl Altun,Prof. Enver Konukçu,Prof. Yücel Öztürk, Doç. Dr.Vedat Turgut ile yazar Resul Narin bunlardan bazılarıdır.

Manavlar uyumlu insanlardır.Bölgelerinde  Orta Asya geleneğini yaşatmaya çalışan bir Türkmen grubudur.Bölgede onlarca manav köyü vardır.Sakarya’da bir kahveye gitseniz veya bir eve misafir olsanız size ilk önce; “Manav mısın, muhacir misin ?”diye sorarlar.Bölge  çok sayıda göç aldığından buralarda fazla sayıda  göçmen, yani muhacir köyü de vardır.Bölgedeki Manav köylerinde özellikle adli vaka az olur.Bir cumhuriyet savcısı  bana,adli vakaların  az olmasının, insanın uyumlu ve devlete bağlı olmalarından kaynaklandığını  ve bunların geçimli insanlar olduğunu  söylemişti.

Manav denen Oğuz grubunun buralara Osman Gazi ve Orhan Gazi zamanlarında  yerleştirildikleri söylenir.İlk zamanların namlı Osmanlı komutanları buraları almıştır.Konur Alp, Abdurrahman Gazi , Akça Koca buraların fatihidir Akçakoca’nın mezarı halen Kandıra’dadır.Ve bu büyük insanların adına şehirler ve köyler kurulmuştur.

Buna rağmen Manav Türkmenlerinin   Oğuz’un hangi boyundan olduğu belli değildir diye bir görüş vardır.. Bazıları;” Manavların içinde  24 boyun hepsinden aileler, sülaleler ve aşiretler  vardır” der.

Bölge insanı devlete bağlıdır.Bazı müellifler Sakarya bölgesini ; “Osmanlı devletinin beşiği” kabul eder.Ve dolaysiyle kendilerini  Osmanlı içinde ayrı bir konumda sayarlar.Bu duygularda bazı Manav önderleri ; “Biz ayrı bir boyuz.Bizim tamgamız da ayrıdır.Bizim tamgamız ev ve buğday başağıdır”der.

Ancak bu görüş tarihen yanlıştır.Oğuz’un 24 boyu vardır.Ve 24 boyun ayrı ayrı tamgası ve ismi bellidir Manav Türkmenlerinin ayrı tamgasının olması için Oğuz’un 25 boy olması gerekir.Oğuz 25 boy değil ki yeni bir boy, yeni bir tamga olsun.(Tamga: alameti farika.Damga değil.Orijinali tamgadır)

Manav önderleri  evi yerleşmişlik, ekin başağını da ziraatla uğraşmaktan aldıklarını  söylerler.Evet yerleşmişlerdir.”Yörüğün yörüyemeyeni manavdır” demek de doğru olabilir.Ama ayrı bir tamga tarihe terstir.

Oğuz Kağan’ın soyu, 24 boydan türemiştir.Oğuz’un soyu 6 oğlundan ve onların  isminden bahisle   anılmaz.Oğuz’un soyu torunlarından yani 24 kişini isimlerinden veya  lakaplarından anılır.Bugün 24 olan boy, hiçbir zaman 25 olamaz.Ve yeni bir boydan veya tamgadan bahsedilemez.

Oğuz’larda en meşhur tamga, Kayı Boyu’nun IYI şeklinde TV’deki  film sebebiyle meşhur  olmuş tamgasıdır.Bayat Boyu’nun tamgası P harfi şeklidedir.Diğer tamgalar Latin harflerini ve  rakamlarını kapsamadığından,burada  gösterilecek gibi değildir. Diğer tamgalar, daha ziyada resim şeklindedir.

Yukarıda “Manavların Oğuz’un hangi koluna mensup  olduğu belli değildir” dendiğini yazmıştım.Bence  Manav Türkmenleri  Oğuz’un Kayı Boyu’ndandır.Osmanlılar  Kayı Boyu idiler.Oraları fetheden büyük komutanlar da Kayı idi.Oralara muhtemelen kendi boylarından  Türkmen aşiretlerini ve sülalelerini yerleştirdiler. Bir iddia ..Araştırılsın  bakalım…

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
YAZARLAR
...

sanalbasin.com üyesidir

© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya