'Ehl-i Sünnetin Reislerinden İmam-ı Matüridi'

-A A +A

İmam Matüridi'nin hayatının, görüşlerinin ve eserlerinin anlatıldığı Prof. Dr. Hilmi Demir ve Doç. Dr. Muzaffer Tan'ın yazdıkları ve mutlaka okunması gereken bir baş yapıt olan 'Ehl-i Sünnetin Reislerinden İmam-ı Matüridi', Ay Yayıncılık tarafından yayınlanmış ve piyasaya sunulmuştur. Kitaptan bir bölümü aşağıda bilgilerinize sunuyoruz. 

İslâm’ın ilk dönemlerinde kurumsallaşan ve köklerini Arap toplum
yapısında bulan hukuki kurumlar, aynı coğrafyaya hitap eden
Hicaz Ekolünce nassların lafzi anlamlarına, zahirine dayalı olarak
devam ettirilmiştir. Ancak Arap toplum geleneğinden ve kültüründen
farklı yeni fethedilen coğrafyalar, nassları kendi ihtiyaçlarına
göre yeniden yorumlama yöntemini geliştirmişlerdir. Hicaz Ekolünden
farklı olarak Irak merkezli coğrafyada Hanefi fıkhının ibadetler
dışında kalan hükümler (muamelat), cezalar (ukubat) ve kısmen de
şahıs hukuku yani ahval-i şahsiyye alanında aksi istikamette bir gelişim
gösterdiğine şahit oluruz. Bu durum, siyasal planda Emevilere
karşı Abbasilerin reaksiyonunu entelektüel planda da katı bir
metin yorumuna karşı akılcı tutumu temsil etmektedir. Baştan beri
Kûfe merkezli fıkıh (Irak fıkhı), rey ehli olarak adlandırılarak Hicaz
(Medine merkezli) fıkhına karşı görülmüştür. Irak fıkhı, meselelerin
çözümünde Kur’ân ve Sünnet’in yanında rey ve içtihada dayanmış,
nassların izin verdiği ölçüde hükümleri doğrudan Kur’ân metninden
çıkarsama yolunu tercih etmiştir. Bu, kendi akli çıkarımlarıyla
ve tecrübesiyle hükümler koyan, gerektiğinde Kur’ân’a ve Sünnet’e
başvuran bir usuldür. Mâtürîdî “Eğer bir konuda anlatılanı anlamazsanız,
meseleyi Allah’a ve Resulüne götürün.” ayetini yorumlarken
bu usulün ipuçlarını vermektedir. Mâtürîdî’ye göre, âlimlerin
bir konuda anlaşamaması durumunda Kur’ân’a ve Sünnet’e
başvurmasının istenmesi, anlaştıkları zaman böyle bir başvuruya
ihtiyaç duyulmayacağı anlamına gelir. Bu da icmanın delilidir. Hicaz
kültüründe en fazla kendini ifade etme aracı olarak kullanılan
51
MÂTÜRÎDÎ’NİN DÜŞÜNCE DÜNYASI
hadisler konusunda da Hanefilerin tutumu oldukça dikkat çekicidir.
Hanefilerin Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’den aktarılan hadislerin
özellikle bu hadisleri anlama ve yorumlama yeteneğine sahip
olan sahabeden nakledilmesine önem vermeleri burada anılmaya
değer bir fark oluşturmaktadır. Okuyucu bu konuda serinin ikinci
kitabı olan Prof. Dr. Kadir Gürler’in Hadis ve Sünnet Anlayışımız kitabında
daha geniş bilgi bulabilir.

Kategori: 

Yeni yorum ekle

Yayın Tarihi : 13.10.2017 - 12:22 -166-
Bu sayfayı paylaşın :