22.11.2020 17:48
1.462 okunma
Paylaş
AYASTEFANOS (YEŞİLKÖY) ANTLAŞMASI
Aziz okuyucu! Bu çalışmanın en zor yazdığım bölümlerinden birisi bu antlaşmadır. Esasında bu bir antlaşma değildi. Osmanlı toprakları üzerindeki Rus ihtiraslarının kabulü demekti. Balkanlarda Rus nüfuzu yerleşiyor ve kökleşme istidadı gösteriyordu. Esasen, Rus siyasetinin Paris antlaşmasından (1856) sonraki amacı, çeşitli yol ve yöntemlerle ve çeşitli araç ve bahanelerle “ya otonomi ya anatomi” esası üzerine istinat ettirilmişti.
İsmail Aydın

                Aziz okuyucu! Bu çalışmanın en zor yazdığım bölümlerinden birisi bu antlaşmadır. Esasında bu bir antlaşma değildi. Osmanlı toprakları üzerindeki Rus ihtiraslarının kabulü demekti. Balkanlarda Rus nüfuzu yerleşiyor ve kökleşme istidadı gösteriyordu. Esasen, Rus siyasetinin Paris antlaşmasından (1856) sonraki amacı, çeşitli yol ve yöntemlerle ve çeşitli araç ve bahanelerle “ya otonomi ya anatomi” esası üzerine istinat ettirilmişti.

                “Ayastefanos’ta bulunan Grandük, Çara gönderdiği telgrafta, uzakta Ayasofya minarelerinin görülmekte olduğunu ve kendisini de durduracak herhangi bir kuvvet bulunmadığını yazarak İstanbul’a girmek için müsaade istiyordu. Bu istek birkaç defa tekit edildiği halde Çar tereddütlü ve endişeli kaldı; istenilen müsaadeyi vermedi. Grandük de bir olupbittiyle İstanbul’a girmek sorumluluğunu üzerine almaktan çekindi.” (Georg Washbrun, Fifty years in Constantinople, Sayfa 131’den naklen; Karal, a.g.e.  Cilt VIII, Sayfa 61-62)

                Barış esasları, mütareke (ateşkes) şartları ile birlikte Kızanlık’ta görüşülmüş ve Edirne’de, bu esasların kabulüne bağlı olarak imzalanmıştı.  Rus Başkomutanlığı, barış antlaşmasının tanzim ve imza yeri olarak Ayastefanos’u seçmişti. Ayastefanos İstanbul’un kapısı demekti. Rusya bu yerde bu antlaşmayı imzalatmakla hem Balkan Slavlarına hem de Avrupalı devletlere, kudret ve kuvvetinin bir örneğini göstermek istiyordu.

                Rus isteklerinden ikisi hariç diğerleri kabul edilerek 29 maddeden oluşan Ayastafanos antlaşması 3 Mart 1878’de imzalandı. Kabul edilmiyen istekler, savaş tazminatı olarak istenen altı zırhlı ile bu antlaşmaya, Avrupa devletleri tarafından itiraz vaki olduğu takdirde, Osmanlı hükümetinin Rusya ile birlikte bu antlaşmanın müdafaası için çalışması idi.

                               OSMANLI VATANINDAN KOPARILAN TOPRAKLAR

                Osmanlı devleti, küçük bir Beylik halinde Söğüt’te kurulmuş, kendisini tehdit eden Haçlı saldırıları sonucu Balkanlarda İmparatorluk halini almıştı. Osmanlı’yı Balkanlara taşıyan sebep, bizzat Avrupalıların yönettiği Haçlı saldırıları idi. Balkanlara istilâ niyetiyle değil vatan yapmak niyetiyle yerleşmişti. Yüzyıllardır şehidlerini, atalarını o topraklara defnetmişti. Şehid bir Padişahın kabri Kosova’da idi, bir diğerinin iç organları Zigetvar’da idi.

                Şimdi ise, vatan toprakları “anatomi” yoluyla ve adeta kasap bıçağı operasyonuyla koparılıyordu.

                Ayastefanos antlaşmayla Romanya, Sırbistan, Karadağ Osmanlıdan koparılmıştır. Bulgaristan prensliği adıyla kurulan yeni prenslikle Avrupa’daki Osmanlı toprakları ikiye ayrılmıştır. Bulgaristan’da Osmanlı askeri bulundurulmıyacaktır. Bunun yerine asayişi sağlamak üzere altı piyade fırkası ile iki süvari fırkasından ibaret Rus kuvveti bulunacaktır. Bosna-Hersek için İstanbul konferansında Avrupalı devletlerce kabul edilmiş olan teklifler, Rusya ile Avusturya arasında kararlaştırılacak yeni tedbirle beraber kabul edilip tatbik edilecektir.

                Kars, Ardahan, Batum, Bayezit  (Karaköse), Dobriçe Ruslara bırakılmıştır. Hatur ve civarı İran’a bırakılmıştır. Girit, Tesalya ve Arnavutluk’ta yapılacak ıslahatlar (otonomi) için Rusya ile istişare edilecektir. Anadolu’nun doğusunda Ermenilerin meskûn olduğu yerlerde ıslahat yapılacaktır.

                Rusya açısından bakıldığında, bu antlaşma Slavcılık politikasının büyük zaferi olarak görünmektedir. Osmanlı devleti açısından ise, toprak kayıplarından başka içişlerine de tam bir müdahale demekti.

(Gelecek hafta, Avrupalı Devletler Ayastefanos antlaşmasının Tadilini İstiyor)

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
 

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahabergazete@gmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya