02.12.2020 12:45
1 yorum
1.104 okunma
Paylaş
AVRUPALI DEVLETLER AYASTEFANOS ANDLAŞMASININ TADİLİNİ İSTİYOR
Andlaşmanın bu şekilde imzalanmış olması Rusya hariç hiçbir Avrupa devleti tarafından memnunlukla karşılanmadı. Bosna-Hersek’i almak isteyen Sırbistan payından memnun değildi. Romanya, Besarabya’yı Rusya’ya terk etmek zorunda kalmış, buna mukabil Rusya’ya verdiği desteğin karşılığını alamamıştı.
İsmail Aydın

                Andlaşmanın bu şekilde imzalanmış olması Rusya hariç hiçbir Avrupa devleti tarafından memnunlukla karşılanmadı. Bosna-Hersek’i almak isteyen Sırbistan payından memnun değildi. Romanya,  Besarabya’yı Rusya’ya terk etmek zorunda kalmış, buna mukabil  Rusya’ya verdiği desteğin karşılığını alamamıştı. Yunanistan Makedonya ve Tesalya’nın kendisine verilmesini beklerken, karşısına hesapta olmıyan Bulgaristan prensliği çıkmıştı. Arnavutluk’ta kurulan bir teşkilat, Karadağ’a verilen topraklarını geri almak için faaliyete geçmişti. Bulgaristan Türklerinden bir kısmı, Rodop dağlarına iltica ederek Rus kuvvetlerine karşı mücadeleye girişmişti. Fakat hiçbirisi, Ayastefanos’da Rusya’nın tesbit ettirdiği şartları değiştirecek güçte değildi. Bunu sağlayacak olan devletler İngiltere ve Avusturya idi.

                               AVUSTURYA VE İNGİLTERE’NİN MENFAATLERİ ZEDELENİNCE..

                Bulgaristan ve Karadağ prenslikleri, Avusturya’nın Adriyatik kıyılarında genişlemesinin önünü kesiyor, Selanik’e inme hayalini suya düşürüyordu. Avusturya’nın Slav tebaası, Alman hâkimiyetinden kurtulmak için büyük ümitlere düşecekti. Menfaatleri zedelenen veya zedelenecek olan Viyana hükümeti, işte bu sebeplerle, Avrupa’da toplanacak bir kongrenin, Ayastefanos andlaşmasını değiştirmesini teklif ediyordu.

                İngiltere, Büyük Bulgaristan Prensliği yoluyla Rusya’nın Kavala’da Akdeniz’e ulaşmasından memnun değildi. Anadolu’nun doğusunda dört büyük şehri almakla Dicle ve Fırat havzasına inmek için kuvvetli üsler elde etmişti. Yunanistan’ın Rus nüfuzuna girmesi muhakkak görünüyordu.    

                Bütün bunlar Hindistan yolunun tehlikeye düşmesi, İngiliz doğu ticaretinin öldürücü darbe alması demekti. İşte bu sebeplerle İngiliz siyaseti, Avusturya’nın Ayastefanos andlaşmasının bir konferansta görüşülmesi için yaptığı teklifi  (4 Mart 1878) kabul etti. Rusya’yı böyle bir konferansı kabule zorlamak için de, ihtiyatlarını silâhaltına çağırdığı gibi bir ay sonra da Hindistan ordusundan 12.000 kişilik bir kuvveti Malta adasına getirmiye teşebbüs etti.

               

                               RUSYA AYASTEFANOS ANDLAŞMASININ DEĞİŞTİRİLMESİNE RAZI OLUYOR

                Avusturya ve İngiltere’nin enerjik teşebbüsleri ve harp hazırlıklarına girişmeleri Rusya’yı endişeye düşürdü. Osmanlı devletinin de iştirakiyle karşısında oluşabilecek bir ittifaka karşı insan ve para kaybı sebebiyle savaşacak takati kalmamıştı. Rusya ile İngiltere arasında; İngiltere ile Rusya arasında; İngiltere ile Osmanlı devleti arasında Kıbrıs’ı da içine alan gizli andlaşmalar yapıldı. Çar hükümeti bu şartlar altında, Ayastefanos andlaşmasının gözden geçirilmesine razı oldu.  Bütün bu olaylardan sonra, Almanya’nın teşebbüsleri sonucunda, Ayastefanos andlaşmasının tadili hususunda Berlin Kongresi’nin toplanması kararlaştırıldı. (Bu konu, Bismark Almanyası Sahnede Yerini Alıyor başlığı altında incelenecektir.)

                Berlin Kongresi öncesinde, İngiliz siyaseti meslek huyunu ele alıyor, Rusya, Avusturya ve Osmanlı devletiyle gizli andlaşmalar yapıyordu. Rusya ile yapılan andlaşma, kongrede Rusya ile İngiltere arasında, ele alınacak konular hakkında görüş birliğine varılması esasına dayanıyordu. Hedef İngiltere’nin menfaatlerini korumaktı.

                 Avusturya ile yapılan andlaşma, Ayastefanos andlaşmasının tadili için sarfedecekleri mesaiye karşılık, ücretlerinin, Osmanlı devletince kendilerine arazi terki suretiyle peşin olarak ödenmesi esasına dayanıyordu.

                 Osmanlı devletiyle yapılan andlaşma ise, Osmanlı devletinin Asya’da devamı için İngiltere’nin kefaleti esasına dayanıyordu. İngiltere garantör devlet olacak, buna karşılık Osmanlı devleti, Suriye veya Anadolu sahillerine yakın bir yeri İngiltere’ye verecektir. İngiltere bu maksat için Kıbrıs adasını münasip ve kâfi görmektedir.

                               İNGİLTERE SÖZÜNDE DURMUYOR

                Kongre çalışmaları Bismark’ın açış konuşması ile başlar. Görüşülecek konular, Ayastefanos andlaşmasının, 1856 (Paris) ve 1871 (Londra) andlaşmalarını değiştiren hükümlerine yönelik olacaktı. Fakat İngilizler, kongre başlar başlamaz, Yunanistan’ın hudutlarının genişletilmesi, Bosna-Hersek eyaletlerinin Avusturya’ya verilmesi ve Ermenilerin meskûn olduğu topraklarda ıslahat yapılması gibi teklifleri öne çıkardılar. Böyle yapmakla Yunanistan üzerinde nüfuz sahibi olmak istiyor, Anadolu’nun kuzeyinde de, Ermenilerin avukatlığına soyunacak Rusların yeni bir Balkanlaştırma faaliyetini engellemek istiyordu.

                Bu teklifleri Osmanlı delegeleri şaşkınlıkla karşıladılar. İngiltere’nin, Osmanlı menfaatlerini savunacağını umuyorlardı. Hatta İngilizler Kıbrıs’ı da bunun için kapmışlardı ama Osmanlı devleti aleyhine çalışıyorlardı. Osmanlı delegeleri bu duruma itiraz etmek istediler. Fakat Bismark, Osmanlı delegelerine karşı takındığı tahakkümcü idaresiyle bu itirazları tesirsiz bıraktı. (Bu konu, Bismark Almanyası Sahnede Yerini Alıyor, başlığı altında incelenecektir.)

                Gelecek hafta, ABD Ve İsrail.

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
1 yorum yapıldı
Diplomasi
İsmail bey kalemine sağlık Allah uzun ömürler versin de bize böyle tarihi antlaşmaları Osmanlı İmparatorluğu ve bugünde ülkemiz üzerine oynanan oyunları detaylarıyla birlikte anlatıyor bilgilerini tüm okuyucularınla paylaşıyorsun. İnşa Allah Korona virüsten sen ve ailen tez zamanda iyileşirsin. Senin bilgilerine ihtiyacımız var. Allaha emanet olun.
Yorum Ekleyen: Rahmi ÜNALAN     7.12.2020 14:44:22
 

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahabergazete@gmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya