“Şeyh Bedreddin Destanı” (1)

-A A +A

Şeyh Bedreddin Destanı, Nazım Hikmet’in 1936’da cezaevinde iken Darül Fünun Kalem Müderrisi Mehemmet Şerafettin Efendinin Simavna Kadısıoğlu Bedrettin isimli risalesini okuyup da yazdığı bir eserdir.

Yani bir başkasının eseri üzerinden eser. Bir başkasının yorumu ile yeni yorum..

Aslında Şeyh Bedreddin Simavnavi, 20 kadar eser yazmıştır. Ve bu eserlerden Varidat, bugüne kadar gelmiş, hala kitapçılarda satılan bir kitaptır. Ve Varidat, sanıldığının aksine bir tasavvuf kitabıdır. Şeyh Bedreddin de Vahdet-i Vücut’a inanan bir tefsircidir.

Nazım Hikmet'in başkasının yorumuna yeni yorumlar ekleyip yazdığı destan; kah nesir, kah şiir olmak üzere ön dört bölümdür.

Nazım’ın şiiri ve anlatımı, bir çok çevreyi etkilediğinden bu eseri okuyanlar da yeni yorumlar eklediğinden, Şeyh Bedreddin; Marx, Engels ve Lenin’den önce sosyalizmi savunan dindar bir devrimci olup çıkmıştır…

Oysa; bizzat “Varidat” okunsa (Varidat, Nazım’ın ruhuna ne kadar uyardı) böyle bir kanıya varılamazdı.

Varidat, kelime anlamı itibariyle “gelir” demektir. Bir mutasavvıf için gelir kalbe gelmiş veya kalbe gelenler anlamındadır. Ama onlar bir İslam tefsircisinin “gelir”den bahsediyor diye kapitalizme karşı gelmiş, gelire ve varlığa karşıymış gibi algılamışlardır. Marxizm kapitalizme karşı olduğundan, O “gelir”den bahsediyor diye, gelire ve varlığa karşı diye “Şeyh Bedreddin bizden biri” demişlerdir. Yani önce kitabın ismini yanlış anlamışlar, sonra fetret devrinde Şeyh Bedreddin’in Musa Çelebi yanında oluşunu ve sonra Osmanlı sultanına muhalif oluşunu ve rejime karşı oluşunu O’nun “Devrimci Şeyh” oluşuna sebep olarak yorumlamışlardır.

Varidat, yeni Türkçe ile 56 sayfalık bir risaleciktir. Şu satırlar Varidat’ta yer alan ve Şeyh Bedreddin’e ait olan yorum, görüş ve tefsirlerdir:

“İbadetlerin amacı, gönülleri ölümlü varlıklardan ayırıp ebedi yüce varlığa yöneltmektir. Fani varlıklara bağlı bir gönülle bin yıl namaz kılsan dahi hiçbir sevap alamazsın”

………………………………………………………………………………………………………………………………………………

“Dünyaya daldığınız için Allah’ı anlama yolundaki çabalarınız azalmıştır. Bu nesneler ve olgunlar senin düşündüğün gibi değildir. Fakat sen haktan uzaklaştığın için onları yönetmiyorsun. Şayet bunları anlayabilirsen onları kendine amaç edinip gönlünü Allah’a yöneltebilirsin.”

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

“Ağacın bütünü meyvede mevcuttur. Her bölümünde bir tohum vardır. Böylece bütün buradadır ve ondan oluşmaktadır. Aynı şekilde bütün alemler, kainat “özden” meydana gelmektedir ve asıl da bütünden gerçekleşmektedir. Bütün, kainat ve zerrede vardır ve buradan iman sahibi kişiler gizli sırrı anlarlar. Bütün alemler insanda bulunduğu, ancak gizli olduğu ve bu gizlilik örtüsü kalktıkça; o zaman “Ben gizli bir hazine idim bilinmek istedim; Beni bilsinler diye insanları yarattım.” sözünün sırrı ortaya çıkar”.

………………………………………………………………………………………………………………………………………

“Seni Allah’a yaklaştıran her şey melektir, rahmandır, ondan başkasına yaklaştıranlar ise iblistir, şeytandır. Seni ulu Tanrı’ya ulaştıran güçlerin, meleklerdir, bedeni şehvetlere yönlendiren güçler ise şeytanlardır.”

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

“Allah’a varmanın yolları çeşitlidir, onu tatmayan bilmez. Allah selamet versin Hz. İsa (a.s) ruhu ile diri; cesediyle ölüdür. Ancak o, Allah’ın ruhu olduğundan dolayı ve ruhani yanının üstünlüğü dolayısıyla ölmemiştir. Ruh ölümsüzdür ondan dolayı ölmemiştir dediler. Karar üstün olanındır. Bu da cesedi ölmedi anlamına gelmez; çünkü bu imkansızdır. Bunu anla!”

…………………………………………………………………………………………………………………………………

“Şunu bil ki; zikirler ve dualar gönlü isteğe Allah’a yönlendirmek içindir ve bir bağlantıdan başka bir şey değildir. Etki yapan yöneliştir. Yönelişten bir çok neşe çıktığı gibi gaflet ehline saklı kalan hususlar da aydınlanır. Amelsiz iklim, tıpkı imansız amel, iş ve bedensiz ruh gibidir.”

……………………………………………………………………………………………………………………………………..

“Allah’tan başka ilah yoktur sözü, kainata ondan başka tapılacak yoktur anlamındadır. Melek köpeği bulunan eve girmez hadisi sahibinin gönlünde köpek niteliği bulunan kişinin meleklik aşamalarından hiç birinde şansı bulunmadığı anlamındadır. Doğrusunu Allah bilir.”

……………………………………………………………………………………………………………………………………….

“İyi rüyalar peygamberliğin 46 bölümünden biridir. Böylece peygamber, rüyaları peygamberliğin ayrıntı kısımlardan biri saymıştır. Bundan dolayı Allah’a ulaşmak isteyen kişi rüyalardan vazgeçmemelidir ve yorumlarını da takip etmelidir. Zira onları bilmede büyük fayda vardır.”

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

“İnsan şayet Hazreti Peygamberi rüyasında görürse, kendi ruhunu peygamber görüntüsüne bürünmüş olarak görüyor demektir”

………………………………………………………………………………………………………………………………………..

“Rüyalarda görünen görüntüler ahiretteki görüntülerin cinslerindendir. Zira uyku, kısa ölüm gibidir ve uykuda görülen rüyalar ahiret görüntüleri cinslerindendir. Böylece ahiret, cennet, huriler, köşkleri iyi tanı ve dikkatli ol, aldanma!”

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

“Ey Cahiller! Sizler Allah’ın, peygamberlerin ve velilerin söylediklerini anlamıyorsunuz. Akıllarınızı eksikliği ve gönüllerinizin bulanıklığı, ahiret ile ilgili gafletiniz ve aşırı derecede dünyaya bağlığınız sizi gerçeklerden uzaklaştırmıştır ve gerçeği görmenizi engellemiştir.”

………………………………………………………………………………………………………………………………………….

“Kuran otuz cüzdür. Dünya işleri ile ilgili cüz birden biraz daha fazladır. Halbuki; ahiret işlerine ait cüzler geriye kalan yirmi dokuz cüzdür. Kuran’ın bu şekilde düzenlenmesi insanlara bir uyarıdır. Bu uyarı, insanlara ve alimlere dünya ve ahiret işlerine ne oranda süre ayırmaları gerektiğini göstermektedir.”

……………………………………………………………………………………………………………………………………………

“Kişilerin elde ettikleri olgunlukları tatlar, huriler, köşkler ve cennete benzetilmişlerdir. Bunlara verilen adlar takma adlardır. Çünkü eksik , cahil ve kıt akılları bulunana kişilere gerçek bu vesile ile anlatılabilir. Bundan dolayıdır ki; bu yola başvurulmuş ve bu kişilerin şevkinin artırılması amaçlanmıştır. Böylece bunlar Allah’a ulaşmak için ibadete yönelirler.”

………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Değerli okurlarım, buradan bir gelir düşmanlığı, sosyalizme bir ışık görülüyor mu? Hayır!..

Ancak hayalhaneden bakılırsa, iş kaynağına inmeden yorumlanırsa; yorum da yanlış olur.

Varidatta aydınlatılanlar Şeyh Bedreddin’i sosyalizme ilhan veriyor ihtimaline sevk etmez.

Kuran tefsiri ile ayetlerin yorumu ile sosyalizme inananlar ne kadar ilgilidir. Tasavvuf ve ilahiyat onların hayatlarının kaçta kaçıdır? Ama bu niye böyle oldu? Şeyh Bedreddin’i niye böyle anlattılar?

Haftaya devam edeceğim.

 

 

Kategori: 

1 Comment

Çok güzel bir anlatım ve

Çok güzel bir anlatım ve bilgilendirme. Teşekkürler üstad

Yeni yorum ekle

Yayın Tarihi : 01.08.2017 - 07:04 -496-
Bu sayfayı paylaşın :