+A A -A

Yeni bir dünya savaşı mı?

-A A +A

 

Ne onunla, ne onsuz. Yaklaşık son 70 yılda Batı, Avrupa ülkelerinin Amerika Birleşik Devletleri ile olan ilişkisini anlatan en açık ifade bu.

ABD'nin Rusya, Kuzey Kore ve İran'a yaptırım kararı alması birçok tartışmayı da beraberinde getirdi.

İlk olarak bu adım ABD-Rusya ilişkilerini, iki devlet liderinin tanımlamasıyla tarihin en düşük seviyesine çekti.

ABD'nin yaptırım kararlarının en çok tartışıldığı bir diğer merkez de Avrupa başkentleri oldu.

Almanya ve Fransa başta olmak üzere Batı Avrupa ülkeleri ABD'nin özellikle Rusya'ya karşı yaptırım kararını sert dille eleştirdi.

Bu adımın Avrupa ülkelerinin menfaatine olmadığı açıkça dile getirdi.

Peki İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında temelde Rusya-komünizm karşıtlığında birleşen batılı ülkeler, nasıl oldu da Rusya için birbiriyle tartışır hale geldi.

Birbirlerini açık şekilde eleştiren tarihi müttefiklerin arasındaki tartışma nereye varacak?

ABD Başkanı Donald Trump'ın seçim dönemindeki en büyük vaatlerinden biri olan Rusya ilişkileri yeniden kurma hayali ABD'de politika duvarına çarptı.

Trump'ın partisi Cumhuriyetçiler bile adeta Trump karşıtı bir kararla Amerikan kongresinde oylanan Rusya'ya yaptırım tasarısına onay verdi.

Bu durum hakkında başkanlık seçimleri kampanyasında Ruslarla yakından bağlantı kurduğu iddia edilen Trump'a karşı Washington elitlerinin zaferi olarak yorumlandı.

ABD içinde Trump'ı daha da yalnızlaştıran yaptırım kararlarına elbette Rusya'nın cevabı da sert oldu.

Rus makamları, misilleme olarak Rusya'da hizmet veren Amerikalı diplomatların sayısını ciddi biçimde azaltma kararı aldı.

Ayrıca bazı diplomatik mülkleri de Rusya'ya devredilmesini ABD hükümetinden talep etti.

Rusya'nın Kırım'ı kendi topraklarına kattığı ve Suriye'ye askeri müdahale ettiği son üç yılda Rus-Amerikan ilişkileri en kötü günlerini geçiriyordu.

Ancak ABD ile Rusya arasında yaptırım kararları sonrası yaşanan bu restleşme "Yeni bir dünya savaşına mı yaklaşıyoruz?" sorusunun daha sık sorulmasına neden oldu.

2003 yılında Saddam'ın iktidardan uzaklaştırılmasını amaçlayan ABD liderliğindeki Irak savaşı da ABD-Avrupa krizine sahne olmuştu.

O günlerde Almanya ve Fransa gibi büyük Avrupalı müttefikler, Irak'taki askeri operasyon için ABD'yi bir Birleşmiş Milletler kararından mahrum bırakmak istemişti.

Bu nedenle güvenlik konseyi üyesi olan Rusya'yla ortak hareket etmişlerdi.

ABD ise Batı Avrupa ülkelerinin Rusya'nın safında yer almasını "ihanet" olarak tanımlamıştı.

Rusya'ya yeni yaptırımların uygulanması konusundaki son ABD kararından sonra benzer bir durum yeniden ortaya çıktı.

Avrupa Komisyonu'nun önde gelen isimlerinden, Almanya Başbakanı Angela Merkel'e kadar birçok Batı Avrupalı lider, ABD'nin Rusya'da yaptırım kararını ciddi biçimde eleştirdi.

ABD'ye, Avrupa Birliği ile Rusya arasındaki ilişkilerde, temel Avrupa Birliği çıkarlarını hesaba katmadığı gerekçesiyle tepki gösterdi.

Ayrıca yaptırım tasarılarını şekillendirmeden önce Avrupa'daki önemli müttefiklerine danışması gerektiği hatırlatıldı.

Peki Rusya'ya yaptırım kararı alan ABD yönetimine, geleneksel dostlarının bu tepkisinin nedeni neydi?

Amerika Birleşik Devletlerine en sert, en açık tepki Almanya'dan geldi.

ABD'nin Rusya'ya yaptırımlarının, Rusya'yı Ukrayna ve Suriye'de politika değişikliğine gitmeye ikna etmekten ziyade, Rusya ile iş yapan Avrupa enerji şirketlerini cezalandıracağı belirtildi.

Almanya, Avrupa'da bir enerji merkezi haline gelmesini sağlayacak Kuzey Akımı-2 adlı doğal gaz boru hattı projesinin inşasına devam etmeye kararlı olduğunu ilan etti. 

Böylelikle Rusya'nın bu projedeki Avrupalı şirketlere yaptırım uygulamasının önüne geçmeyi amaçladı.

Almanya'nın Kuzey Akımı-2 için adeta ABD'yi karşısına almasının perde arkasında ise Almanya'nın bağımsızlığı kadar önemli bir konu yatıyor.

Dahası Almanlar, yeni yaptırımların arkasında, ABD'nin Avrupa kıtasına hükmetme isteği olduğunu düşünüyor.

Bir başka deyişle Almanlara göre ABD, restleştiği Rusya karşısında Avrupa ülkelerinin de yaptırım kararı almasını istiyor.

Çünkü bu yaptırımlara Rusya misillemede bulunacağı için Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin bozulmasının yolu açılmış olacak.

Böylelikle Avrupalı ülkeler, Rus doğalgazı yerine Amerikan doğalgazını satın almaya mecbur kalacak.

Yine Almanların görüşüne göre ABD'nin bu sinsi planı yalnızca Amerikan bütçesine değil aynı zamanda Amerikan jeopolitiğine de hizmet edecek.

ABD enerji alanında kendisine bağımlı haline getirecek Avrupalı ülkelerini her meselede boyunduruğu altında tutmaya çalışacak.

Yani alman siyasi aklına göre Amerika Birleşik Devletleri'nin Rusya'ya yaptırım kararı alması çok büyük bir oyunu içeriyor ve bu nedenle yaptırımlar mutlaka reddedilmeliydi.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Rusya'ya yaptırım kararı Rus enerji kaynaklarına yüksek derecede bağımlı olan doğu Avrupa'da ise adeta bayram sevincine neden oldu.

Polonya ile diğer bir çok orta ve doğu Avrupa ülkesi, 'in liderliğinde oluşan Rus dış ve güvenlik politikasına karşı endişe duyuyor.

Bu ülkeler, ne Almanya'nın önderlik ettiği Avrupa Birliği'nin ne de Rusya'nın egemenliği altında ezilmek istemiyor.

Bu nedenle de topraklarında birçok NATO/ABD askeri birliğine ev sahipliği yapıyor.

Almanya ve Fransa, 21. Yüzyılın Avrupa'sında kabul edilemez dış politika ve güvenlik politikası davranışları yüzünden Rusya'yı cezalandırmak istemişti. 

Ancak yılların tecrübesiyle Rusya'yı dışlamanın kendi egemenliklerine zarar verdiğini, kendilerini adeta ABD'nin boyunduruğuna soktuklarını fark ettiler.

Bu amaçla ABD'nin, Rusya'yı köşeye sıkıştırması konusunda artık istekli davranmıyorlar.

Avrupa ülkeleri soğuk savaş döneminin ilk yıllarından itibaren her zaman bir ikilemle yaşıyorlar: Ne Amerikalılar tarafından terk edilmek ne de onların tutsağı olmak istiyorlar. 

İşte bu yüzden, şimdi ABD ile en tehlikeli anlardan birini yaşıyorlar. 

ABD-Rusya arasında ilişkiler gerildikçe de Avrupa-ABD ilişkilerinin varacağı ayrışmanın boyutu Batı'nın üstünlüğünü daha fazla tehdit edeceğe benziyor.

 

 

Kategori: 
Etiketler: 

Yeni yorum ekle

Yayın Tarihi : 25.08.2017 - 18:45 -231-
Bu sayfayı paylaşın :