Kapitalist sistemde mal ve hizmet bir kişi veya bir grup tarafından üretilir ve bir aracı ile tüketiciye ulaştırılır.
02.01.2021 02:59
986 okunma
DEVLET Mİ ÜRETSİN? ÖZEL SEKTÖR MÜ ÜRETSİN?-5
Necdet Ergün

EKONOMİK SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

 

1-Kapitalist Ekonomi

Kapitalist sistemde mal ve hizmet bir kişi veya bir grup tarafından üretilir ve bir aracı ile tüketiciye ulaştırılır.

Bu sistemde tüketici serbest olarak piyasada oluşan fiyattan malı alır.

Bu sistemde mal ve hizmet üretenler ile aracılar kar etmeye çalışırlar.

Mal ve hizmet üretenler kooperatifler ve birlikler kurarak aracıyı ortadan kaldırmaya çalışır.

Toplumun birlikler ve kooperatifler halinde örgütlenmesi, kapitalist ekonomiye ters düşmez.

Çünkü birlik ve kooperatiflerin asıl yönetimi sivil topluma aittir. Seçim ile yönetimi belirlerler.

Devlet ise uygulamaların kanunlara uygun olup olmadığını kontrol eder.

 

2-Liberal Ekonomi

Liberal ekonomistler “Devletin politik bir kuruluş olmasından dolayı kendi müesseselerinde de politik tercihleri hakim kılacağını kabul eder.

Devlet, adam kayırma ve oy avcılığı için verimlilikten vazgeçebilir.

Devletin girişimci olarak piyasada olması girişimciliği engelleyebilir.

Ekonomide sürat önemlidir.

Devlette ise bürokrasi hakim olduğu için bu sürati sağlayamaz.

Devlet özel sektör ile yarışamaz.

Devletin ekonomik hayattaki büyümesi sonuçta fert hürriyetini de tehdit eder konuma ulaşabilir” demektedirler.

 

3-Sosyalist Ekonomi

Sosyalist ekonomilerde ise mal ve hizmetler; devletin kurumları, devletin fabrikaları, devletin işletmeleri ve devletin çiftlikleri tarafından üretilir ve devlet kurumları tarafından tüketiciye ulaştırılır.

Tüketici mal ve hizmeti devletin önceden belirlemiş olduğu fiyattan satın alır.

Sosyalist-komünist sistemde malı üreten ve satan belli bir kar elde etme amacında değildir.

 

4-Müdahaleci Ekonomi

Müdahaleci ekonomistler “Özel sektörde sermaye yoksa devlet yatırım yapar. Ancak devlet özel sektörü baltalayıcı olmamalıdır.

Devletçiliğin sınırının ne olması gerektiği iyi tespit edilmelidir.

Özel sektörün amacı kar etmektir.

Özel sektör kar etmeyeceğini anladığı alanlarda yatırım yapmaz.

Devlet ise kar etsin veya etmesin yatırımları bütün ülke geneline dağıtmak zorundadır” demektedirler.

 

5-Karma Ekonomi

Türkiye, İngiltere ve Fransa birçok ekonomi kitabında karma ekonomiye örnek olarak gösterilmiştir. Öncelikli örnek olarak Türkiye gösterilebilir. Ancak günümüzde Türkiye de hızla liberal ekonomiye doğru kaynaktadır. Özel sektörün payı gittikçe artmaktadır.

Türkiye de ki sosyalist sistem savunucuları İngiltere ve Fransa’yı Avrupa sosyalizminin uygulayıcıları olarak göstermektedirler. Bu iki ülke gerçekten sosyalist ülkeler midir? Artık günümüzde dijital ortamda ekonomik verilere ulaşmak, doğruları öğrenmek daha kolaydır. Bu iki devlet serbest rekabet piyasasına bağlı liberal ekonomiyi mi, yoksa sosyalist ekonomiyi mi uyguluyor? İyi araştırmak gerekir.

Bu iki devletin ileri ülkeler düzeyine çıkmasında en önemli payı devlet sektörü değil özel sektör almıştır.

Karma ekonomide devlet sektörünün fazla olması sistemin sosyalist bir yapı aldığını, özel sektörün fazla olması kapitalist bir yapı aldığını gösterir.

Bu nedenle karma ekonominin bir ekonomik sistem olup olmadığı tartışma konusudur.

Çünkü nerede durulacaktır. Belli değildir. Bütün mallar kamulaştırılırsa sosyalist sistem ortaya çıkar.

Hangi mallar kamulaştırılacak hangi mallar kamulaştırılmayacak tam belli değildir.

Stratejik mallar kamulaştırılmalı diyenler vardır. Hangilerinin stratejik olduğu konusunda fikir birliği yoktur.

İktidardaki partinin görüşüne göre kamulaştırma yapılabilir. Bu durum da serbest rekabet piyasasının kurallarına göre işlemesine engel olur.

Çünkü bugün devlet hangi malları kamulaştıracak korkusu kuşkusu yatırımcıyı şaşırtır.

Türkiye de sosyalist düşünceye sahip bazı siyasiler zaman zaman özel sektörün yatırımları ile ilgili biz iktidara geldiğimizde bunları kamulaştıracağız demektedirler. Bu da özel sektörün devlet sektörü ile beraber çalışmasında tereddütler oluşturmaktadır.

Necdet ERGÜN
Ziraat Yüksek Mühendisi
Mail:necdet@necdetergun.com

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya