1550'lerden itibaren başlayan fikir, sanat, üretim alanında meydana gelen duraklama, gerileme Osmanlının düşüşüne sebep oldu. Mağlubiyetlerimizi anlamada bilgilerimizi akılla mı? Nakille mi? İzah edelim anlayışı yani "akılcılık veya nakilcilik" üzerine kurulup kurulmayacağı belirledi.
05.05.2021 02:13
166 okunma
AKILCILIK VE NAKİLCİLİK ÜZERİNE
Abdurrahman Zeynal

1550'lerden itibaren başlayan fikir, sanat, üretim alanında meydana gelen duraklama, gerileme Osmanlının düşüşüne sebep oldu. Mağlubiyetlerimizi anlamada bilgilerimizi akılla mı? Nakille mi? İzah edelim anlayışı yani "akılcılık veya nakilcilik" üzerine kurulup kurulmayacağı belirledi. 

Osmanlı kurum ve kuruşları, ilmiye, kalemiye, seyfiye 16. yüzyılın ortalarından itibaren nakilciliği metod haline getirerek durağanlaştı. Gerilemeye başladı. Halbuki dünya da sosyal ve askeri çevrelerde olaylar, yorumlar, analizler durağan olmaktan çıkmıştı. Osmanlı medreseleri, kurum ve kuruluşları nakilciliği hayatın merkezi haline getirince gelişmelerden koptu. Ara sıra akılcılığı gündeme getiren bir kaç düşünürde  olayların içinde kaybolup gitti. 

Aynı tarihlerde Batı ve Rusya akılcılığı benimseyerek metod haline getirdiler. Hayatın dinamik akışına uygun bilimsel çalışmalar yaptılar. Askeri yapılarını yeni bir strateji çerçevesinde geliştirdiler. Bu fikri gelişme Batı ve Rus gelişmesinin temelini oluşturdu. 

Fizik, Kimya, Biyoloji, Tıp alanında hızla bilgi üretirken, topçuluk, denizcilik, gemi yapımında yeni teknikler akıl yoluyla günlük hayata taşındı. 

Nakilciliği benimseyen Osmanlı bilimde, sanatta, özellikle askeri strateji konusunda gerilemeye devam etti. Fen bilimleri, Tıp la ilgili gelişmeler ne yazık ki, nakilcilik sayesinde  medreselerden çıkarıldı. Medreselerin müfredatları tamamen takrir üzerine inşa edildi. 

Akılcılığı ilke edinen Batı ve Rusya emperyal genişlemeye, yeni sömürgeler elde etmeye, Amerika kıtasının zenginliklerini Avrupa'ya taşımaya başladılar. Para ve akıl buluşunca Onlar ilerlemeyi sürdürürken Osmanlıda gerilemeye devam etti. 

Batı zenginlik sayesinde bilimde ve endüstride ilerleme kaydederek Sanayi devrimini gerçekleştirdi. Sanayileşince aklın verdiği imkanları kullanıp daha çok üretme, daha çok para kazanma hırsıyla nakilci ülkelerin kaynaklarını batıya taşımaya başladılar. 

Artık Afrika, Amerika kıtası, Müslüman coğrafya sanayi ve üretim gücünü ele geçiren sömürgecilerin isteklerini silahla gerçekleştirme devri başladı. 

Nakilcilikte ısrar eden Osmanlı ve benzeri ülkeler kısa süre sonra batının sanayi ürünlerinin açık pazarı durumuna düştüler. Osmanlıdan Cumhuriyete intikal eden nakilcilik anlayışı bir türlü yerini akılcılığa bırakamadı. Tüm çabalara karşı sanayide, tarımda, endüstride ve akademik dünyada gelişme ve yücelmeyi sağlayamadı. 

Türkiye ne yazık ki, sanayileşmiş ülkelerin pazarı olmayı sürdürdü. Eczane raflarında patenti bize ait ilaçların olmayışı, aşıda dünyaya muhtaç olmamız gibi kara, hava ve deniz yollarında kullandığımız araçların hangisi bize ait sorusunu sormamız lazım değil mi...! 

Türkiye zihniyet dünyasında akılcılığı bir  metod haline getirmediği sürece  geri kalmışlığımız devam edeceğe benzemektedir. Baba bizi kurtar..! Falan olmazsa ölürüz..! Biteriz...! Zihniyeti yerini "selim hisler, akıl, mütevatir haberi Resulün haberiyle" birleştirip  olay ve hadiseleri izah metodu haline getiremediğimiz sürece geri kalmaya mahkum oluruz.  

Durum böyle olunca mağlubiyetlerde mukadder olur. 

a.zeynal@hotmail.com

...
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya