Ukrayna’da süren savaşın Rusya’nın yakın ilişkide olduğu bölgelerde de etkileri olacağını yazıyorum bir süredir… Bunların önemli bir kısmı Türk dış politikasını da yakından ilgilendiriyor. Başlangıçtaki beklentilerin aksine savaşın giderek uzaması ve batı yaptırımlarının kısmi sonuçları, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkeleri daha olumsuz etkiliyor. Örneğin ülkeye giren yurtdışı döviz transferleri… Dünya Bankası verilerine göre geçen yıl Özbekistan, havalelerinin %56'sını Rusya'dan aldı . Kırgızistan’da bu oran %82, Tacikistan için %76 ile çok daha yüksekti. Yine aynı verilere göre Özbekistan'a yapılan havalelerin %21, Tacikistan'a %22 ve Kırgızistan'a %32 düşeceğini tahmin ediliyor.
19.06.2022 11:15
45 okunma
Tokayev’in çıkışı Putin’e aslında neyi hatırlattı?
Prof. Dr. Kürşad Zorlu

Ukrayna’da süren savaşın Rusya’nın yakın ilişkide olduğu bölgelerde de etkileri olacağını yazıyorum bir süredir… Bunların önemli bir kısmı Türk dış politikasını da yakından ilgilendiriyor. Başlangıçtaki beklentilerin aksine savaşın giderek uzaması ve batı yaptırımlarının kısmi sonuçları, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkeleri daha olumsuz etkiliyor.

Örneğin ülkeye giren yurtdışı döviz transferleri… Dünya Bankası verilerine göre geçen yıl Özbekistan, havalelerinin %56'sını Rusya'dan aldı . Kırgızistan’da bu oran %82, Tacikistan için %76 ile çok daha yüksekti. Yine aynı verilere göre Özbekistan'a yapılan havalelerin %21, Tacikistan'a %22 ve Kırgızistan'a %32 düşeceğini tahmin ediliyor.

Bir başka sıkıntı Rusya’ya ait nakil hatlarını kullanarak akan Kazak petrolünün ya da diğer komşu ülkelerin tedarik zincirlerinde kendilerine alternatif güzergahlar bulma isteği…

Ve en önemlisi dünyayla bütünleşme (özellikle ekonomik) konusunda endişe duyan ülkelerin sayısının artması. Artık kendi güvenlik kaygıları söz konusu.

Bu bakımdan Ukrayna Savaşı başlarken Putin’in o meşhur konuşmasında altını çizdiği hususlardan biri olan Çarlık Rusya fotoğrafı ve “yakın çevre” ülkelere verdiği mesaj, gelinen noktada ülkeleri daha rasyonel, uzun vadeli ve çok yönlülük politikasına yöneltiyor.

Geçtiğimiz gün St. Petersburg’ta düzenlenen Uluslararası Ekonomik Forumu'nda konuşan Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım-Jomart Tokayev Rusya’dan ülkesine yönelik toprak iddialarını kast ederek bunlara artık bir son verilmesi gerektiğini ifade etti. Ve bu ifadeleri kullanırken Rusya Devlet Başkanı Putin de oradaydı. Tokayev, kendi kaderini tayin hakkı yerine ülkelerin toprak bütünlüğü ülkesini benimsediklerini de vurgulayarak (Tayvan, Kosova, Güney Osetya, Abhazya'da olduğu gibi) Lugansk ve Donetsk bölgelerini tanımayacaklarını açıkça belirtti.

Aslında daha önce de bu tartışmalar yaşanıyordu. Fakat şu anda bu görüşlerin Kazakistan tarafından seslendirilmesi hem ülke siyasetinde hem de Kazakistan-Rusya ilişkilerinde etkileri olabilir. Pek muhtemel ki Tokayev'in bu çıkışı, bir durum tespitinin ötesinde ülkesinin bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne yönelik tehditleri son erdirmek için net bir hatırlatmaydı. Ve Putin, savaşın psikolojik güçlüklerini püskürtmeye çalışırken yakın çevre ülkelerinin mevcut durumu nasıl okuduklarıyla, gelecekten beklentileri ile yüzleşiyordu!

Bunun liderlik sahasına olumlu yansımaları olacaktır. Kazakistan birkaç gündür Tokayev'in bu sözlerini konuşuyor.

Buna karşın Rusya Devlet Duması BDT İşleri Komitesi Başkan Yardımcısı Konstantin Zatulin bir röportajda Tokayev’in bu konuşması için “Rusya'nın müttefikleri, kendileri için faydalı olduğunda onunla işbirliği yapmakla ilgileniyorlar, diğer durumlarda ülkemizi desteklemiyorlar.” sözlerini sarf etti. Tabii tehdit etmekten de geri durmadı.

 

 

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık : Yorumunuz :
Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
...

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2019    www.anahaberyorum.com          Programlama: Murat Kaya