BİR KURBAN BAYRAMI DAHA GELDİ

MÜZMİN HAYVANSEVERLER
HİNDİ SEVMİYORLAR MI?

Başlıktaki soru garip gelebilir. Yazının tamamını okuyacaklar için bu garipliğin ortadan kalkacağını garanti edebiliriz.

O zaman buyurun.

Bir Kurban Bayramı daha geldi. Hayırlı, uğurlu, mübarek olsun.

Her Kurban Bayramı’nda ne oluyorsa bu bayramda da o olacak. Ne konuşulduysa onlar konuşulacak. Yine acemi kasaplar oralarını buralarını kesecek.

Bunları dinleyen, okuyan, konuşanlar da sanki ilk defa oluyormuş gibi davranacaklar.

Memleket Müslüman memleketi ama, Bunca okumuş, çağdaş kişiye, din alimine vb rağmen hala arzu edilecek bir kurban kesim ritüeli ve ortamı oluşturulmuş değil.

Neden?

Hayatın bir parçası olabilecek kurban kesim ortamları için yeterli sayı ve kapasitede mimarımız, din alimimiz, belediyelerimiz, bakanlıklarımız yok mu, yok muydu?

Neden insanlar derme çatma çadırlar içinde kurban kesmeye mecbur bırakılıyor?

Neden Kurban Bayramı dendiğinde hayvanseverlik, hayvan karşıtlığı, hayvanlara eziyet gibi kavramlar ve suçlamalar vb ile karşılaşıyoruz?

Neden böyle bir ibadetin gerçekleşmesi için nitelikli bir ortam, bir çevre ve sosyal koşullar oluşturulamadı ve oluşturulamıyor?

Neden insanlar bu son derece doğru ve meşru bir ibadeti yaparken yanlış bir iş yapıyormuş psikolojisi ile karşı karşıya?

Ve neden Kurban Bayramı gelince insanların aklına bu düzensizlikler ve “kan” geliyor?

Niye hayvansever olarak ortaya çıkanlar sadece Müslümanların kurbanına karşıda, örneğin ABD’de her yıl şükran gününde, Noel’de vb kesilen hindiye karşı değil?

Hindi hayvan değil mi? Hindiden kan akmıyor mu?

Elbette hindi bir hayvan ve ondan da kan akıyor. Ama adamlar gerekli şartları ve ortamı oluşturmuşlar. Yukarda sorduğumuz bütün nedenlerin yanıtları verilmiş. Bir de kendi toplumunun inanç ve değerlerine bizdeki gibi ön yargılı olanlar olmayınca iş kolaylaşmış.

Başlıktaki soruya gelirsek. Sorun hayvanseverliğin çok ötesinde. Konu hayvan değil. Konu inanç sorunu.

ABD’DE DİNİ GÜNLER İÇİN 90 MİLYONA YAKIN HİNDİ KESİLİYOR

Biz yine de bazı rakamlarla bu konuyu biraz daha açmaya çalışalım.

ABD'deki Şükran Günü sofralarının başrol oyuncusu olan hindilerle ilgili rakamlar gerçekten devasa boyutlarda.her yıl Şükran Günü döneminde yaklaşık 45 ile 46 milyon arasında hindi tüketiliyor. 

Bir yıl içinde toplamda yaklaşık 210-220 milyon civarında hindi tüketildiği düşünülürse, yıllık tüketimin yaklaşık %20'si sadece Şükran Günü'nde gerçekleşiyor.

Şükran Günü'nden sonra en çok hindi tüketilen dönemler Noel (yaklaşık 22 milyon) ve Paskalya (yaklaşık 19 milyon).

TÜRKİYE’DE SAYI NE?

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın güncel açıklamaları ve verileri çerçevesinde 2025 yılında Türkiye’de:

Büyükbaş: Yaklaşık 830.000 ile 950.000 baş arası.

Küçükbaş: Yaklaşık 2,5 milyon ile 3 milyon baş arası olmak üzere toplam 3,3 milyon ile 3,8 milyon arasında hayvan kesimi gerçekleşmiştir. Bu yıl da bu civarda bir kesim olacağı tahmin ediliyor.

Dünya genelinde ise, İslam ülkelerinde Kurban Bayramı süresince kesilen hayvan sayısı üzerine kesin bir veri tutulması oldukça zor olmasına karşın çeşitli uluslararası tarım kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve ülkelerin resmi verilerinden yola çıkarak yapılan tahminler çarpıcı bir tablo ortaya koymaktadır.

Genel tahminlere göre, her yıl Kurban Bayramı'nda dünya çapında 50 milyon ile 100 milyon arasında hayvan (koyun, keçi, sığır ve deve) kurban ediliyor.

BAZI İSLAM ÜLKELERİNDEN RAKAMLAR

• Bangladeş: Dünyada en fazla kurban kesilen ülkelerden biridir. Yılda yaklaşık 13-15 milyon hayvanın kesildiği tahmin edilmektedir.
• Pakistan: Yıllık ortalama 8-10 milyon hayvan (genellikle sığır ve keçi) kurban edilmektedir.
• Endonezya: Dünyanın en kalabalık Müslüman nüfusuna sahip ülkesinde, 2024-2025 verilerine göre talebin yaklaşık 2,3 milyon ile 3 milyon baş arasında olduğu bildirilmektedir.
• Suudi Arabistan: Sadece Hac ibadeti kapsamında Mina'da her yıl yaklaşık 1 milyon ile 1,5 milyon arasında hayvan kurban edilmektedir.

KÜRESEL VE EKONOMİK ETKİ

• Ekonomik Değer: Kurban Bayramı'nın dünya genelinde yaklaşık 100 milyar dolarlık bir ekonomik hacim (hayvancılık, lojistik, yem ve deri sanayi) oluşturduğu öngörülmektedir.
• Hayvan Ticareti: Bayram dönemindeki talebi karşılamak için Avustralya, Brezilya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerden Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine milyonlarca canlı hayvan sevkiyatı yapılıyor.
• Yardım Kuruluşlarının Rolü: Türkiye merkezli vakıflar (TDV, Kızılay vb.) dahil olmak üzere, uluslararası yardım kuruluşları her yıl yaklaşık 100'den fazla ülkede (Afrika, Asya, Balkanlar) milyonlarca hisselik kesim yaparak etleri ihtiyaç sahiplerine ulaştırılıyor.

Bu devasa rakamlar, İslam dünyasındaki hayvancılık sektörünün yıllık planlamasının büyük bir kısmının sadece bu dört günlük döneme göre şekillenmesine neden olmasına rağmen büyük bir plansızlığı da ortaya çıkartıyor. İslam Ülkeleri kendi aralarında veya tek tek veya kurdukları örgütler aracılığı ile yoksul ve gıda sorunu yaşayan başta İslam ülkeleri olmak üzere dünyadaki birçok ülkeye yönelik bir yardım ağını henüz kurabilmiş değiller.

Belki de en önemli sorun tam olarak bu.

GEREKSİZ KONULAR

OYUNUZ DEĞERLİ Mİ? NE KADAR DEĞERLİ?

Gereksiz gibi gözüken bazı konulara değinelim mi?

İşte ilk gereksiz konumuz: Oyunuz değerli mi? Anlaşılan o ki, değerli.

O değerli oy için “oy oy” diyerek, savundukları ilke ve değerlerden taviz üzerine taviz veren siyasetçileri görünce bu değerin niteliği anlaşılıyor.

O zaman, böylesine değerli bir unsuru neden seçimden seçime kullanıyorsunuz?

Serbest piyasa diyerek size, bize yedirdikleri sistemi bitirmeyi neden düşünmüyorsunuz?

Hani, şikâyet etmeseniz, dönüp dönüp bu konuda paylaşımlar falan yapıp işin lafını yapmasanız, söyleyecek söz olmaz. Ama o kadar şikâyet edip o kadar edilgen o kadar mağdursunuz ki... Yürek parçalanıyor.

Üstelik bunu para harcamaya hiç ara vermeden, frene basmadan yapıyorsunuz.

Derler ya, gelin “hem ağlarım hem de giderim” dermiş.

Hem ağlıyor hem de para harcamaya tam gaz devam ediyorsunuz.

Haftada bir gün. Evet sadece bir gün alışveriş yapmayın, markete gitmeyin, internetten sipariş vermeyin. Ve bugünü kendi arkadaşlarınızla paylaşın ve büyütün.

Bir gün yahu.

O çok değerli oyunuz var ya, işte onun gücünü kullanın.

Seçimi beklemeyin.

Piyasayı bozanlara da denetleyemeyenlere de haddini bildirin.

Yok mu bunu yapacak gücünüz, cesaretiniz, özveriniz.

TARIM KREDİ DE NE OLUYOR?

İkinci gereksiz konumuz Tarım Kredi ile ilgili. Tarım Kredi’nin fıstık parçalarına ne oldu?

Tarım Kredi tarafından üretilen ve kendi satış yerlerinde satılan Yer Fıstığı Ezmesinin içinde yakın zamana kadar fıstık parçacıkları bulunuyordu.

Tarım Kredi hangi neden ve gerekçe ile, bilinmez, ezmenin içindeki fıstık parçacıklarını kaldırdı. Daha önce yüzde 99,9 olan fıstık oranını da yüzde 100’e çıkarttı.

Tarım Kredi gibi bir kuruluşun varlığı, sahip olduğu nitelik ve değerlerle oluşur. Rekabeti de sahip olduğu bu varlık değerleri ile gerçekleştirir. Satış yeri açmak da bunun bir uzantısı ve parçası olmalıdır.

Tarım Kredi satış yerlerinde kendi denetimi dışında üretilen her türlü ürünü satmaya kalkıp, rekabet yarışına girerse bu yanlış olur.

Yer Fıstığı Ezmesinin halkın beğendiği şekilde geliştirilmesi yerine, ucuzcu bir üretime yönelerek sözde rekabet gücünü koruyor gibi olmaları pek doğru gözükmüyor.

ZENGİNLER PARTİSİ Mİ?

Özgür Özel, arkadaşlarımız tek kuruş haram yememiştir demişti.

Sözünün ne kadar arkasında bilmiyoruz.

Ancak CHP genel sekreteri de araçlara harcanan 170 bin avro için, küçük bir miktar demiş.

Bir kuruş harama tenezzül etmeyen bir kafanın 170 bin avroyu küçük bir para olarak görmesi. Garip bir durum.

CHP gerçekten zenginlerin partisiymiş demek isterdik ancak, hiçbir gerçek zengin böylesine müsrif değildir.

BİR ÇAY İKRAM ETSEYDİNİZ

Bir tanıdığınız size bir paket getiriyor. Hadi içinde para vb olmasın, sıradan bir paket olsun. Lakin tanıdık kişi zaman ayırmış, zahmet etmiş paketi getiriyor.

N’aparsınız?

• Tanıdık kişiyi karşılar, teşekkür eder eve buyur eder, bir çay ikram edersiniz.
• Tanıdık kişiyi kapı önünde karşılar, paketi alırsınız
• Paketi evin duvarına bırakmasını söylersiniz

Özgür Özel, Uşak Belediye başkanının içinde para olduğu ileri sürülen paketi evin duvarına bırakmasını istemiş.

Özelin evi Manisa’da.

Uşak Belediye Başkanı muhtemelen Uşak’tan geliyor.

Ayrıca Uşak Belediye Başkanı Özel için bir tanıdık vb değil. Arkadaş ötesi.

Yahu böyle bir kişi size, sizin için önemli bir paket getiriyor.

Normal bir dünya vatandaşı ne yapar. En azından çıkar karşılar. Eve davet eder.

Hazır eve kadar gelmiş biraz dedikodu yapıp partinin durumunu vb konuşur.

Hayır hiçbiri olmuyor. Başkan duvara tırmanıyor.

Bence tam bir filmlik, belgesellik, dizilik bir olay bu.

Uşak Belediye Başkanı Özelin evinin duvarına yaklaşır, elindeki torbayı duvara koyup, koydum diye mesaj atar. Ağaçların altındaki bir kişi yavaşça gelip torbayı alırken ışıklar yanar ve 15 gün öncesine döneriz.

Nerde netfix falan?

Kütüphanemden:

“OFF THE RECORD”

YAVUZ DONAT KİTABI

SÖYLEŞİ: ŞEBNEM BURSALI

Usta gazeteci Yavuz Donat’ın 12 eylül döneminden başlayarak 28 Şubat’a kadar uzanan süreçte yaşadığı, tanık olduğu olayları anlatan eser Turkuvaz Medya Grubu tarafından yayımlanmış.

Eskiler, geçmiş, günümüzün aynasıdır derler. Bu biraz da yaşananlardan ibret almamanın başka bir ifadesidir. Günümüzü daha iyi anlamak ve analiz yapabilmek için “Off The Record” u okuyun.

***

Haftaya tekrar burada buluşabilmek ümidiyle.

Sarper SAN