Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında Mekke'de imzalanan savunma anlaşması yeni bir askeri ittifak olarak dikkat çekti.

Üç ülkeden birine yönelik saldırının diğerlerine de yapılmış sayılması, anlaşmayı doğrudan NATO'nun 5. maddesiyle karşılaştırmaya açıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da bu benzerliği reddetmiyor. Teknik olarak aynı prensibin geçerli olduğunu, üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini korumayı taahhüt ettiğini söylüyor.

Fakat bence anlaşmanın asıl anlamı burada değil. Mekke'de imzalanan anlaşma, üç ülkenin yeni bir cepheye katılmasından çok mevcut cephelerin dışında kendilerine daha geniş bir hareket alanı açma arayışı olarak okunmalı. Bu tabloya stratejik özerklik arayışı diyoruz.

Çünkü Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan üçlüsü ABD, Çin veya Rusya gibi aktörlerin gerilim hattında zarar görmek istemiyor. Tam tersine üç ülke de büyük güçlerle ilişkilerini sürdürmek, fakat küresel cepheleşmede güvenliklerini bölgesel çözümle sağlama almak istiyorlar.

Türkiye bunun en bariz örneği. Ankara NATO üyesi. ABD ve Avrupa ile güvenlik/ticaret ilişkilerini sürdürüyor. Fakat aynı zamanda Rusya'yla enerji ve ticaret bağlarını tamamen koparmıyor, Çin'le ekonomik ilişkilerini koridorlarla geliştiriyor ve kendi savunma sanayii kapasitesini büyütüyor.

Yani Türkiye açısından stratejik özerklik Batı'dan kopmak yerine ticari partneri Batı'nın içinde kalarak gerektiğinde bağımsız karar verebilme kapasitesi üretmek.

Suudi Arabistan'da da benzer bir yönelim var.

Riyad'ın ABD ile güvenlik ilişkileri hâlâ güçlü. Ancak aynı Suudi Arabistan Çin'le enerji, teknoloji, yatırım ve altyapı alanlarında ilişkilerini derinleştiriyor. Rusya'yla da OPEC+ üzerinden enerji politikasında koordinasyon yürütüyor.