Yapay zeka çağında sistem çocukla doğrudan konuşuyor ve doğrudan cevap veriyor. Üstelik çocuk çoğu zaman farklı kaynaklara gitmeden, karşılaştırmadan ve arama sürecinden geçmeden cevabı tek bir sistemden, tek bir çerçeve içinde alabiliyor. Yapay zeka bir anlamda çocuğa her şeyi doğrudan veriyor. Kolaylık tam da burada riske dönüşebiliyor: Bilgiye ulaşma süresi kısalırken kaynağı arama, karşılaştırma, şüphe etme ve kendi muhakemesini kurma süreci de kısalabiliyor.
Çocukların dijital dünyada korunmasına ilişkin tartışma yeni bir aşamaya giriyor. Yapay zeka, çocukların yapay zeka sohbet sistemleriyle kurduğu ilişki üzerinden yeni riskleri de beraberinde getiriyor. Araştırmalar, çocukların bu sistemleri yalnız ödev ve öğrenme için kullanmadığını; kişisel sorunlarını anlattığını, ruh sağlığı konusunda tavsiye istediğini, mahrem bilgiler paylaştığını ve zararlı veya manipülatif etkileşimlerle karşılaştığını gösteriyor. Aldıkları cevapların kim tarafından, hangi kaynaklardan ve hangi çerçevede üretildiği de elbette milli güvenlik ve dijital vatan meselesi olarak değerlendirilmelidir.
Çocukları sosyal medyanın zararlarından korumaya yönelik düzenlemelerde önce erişim ve yaş sınırı öne çıktı. Ardından tartışma, çocuk platforma girdikten sonra karşısına ne çıkacağını ve orada ne kadar tutulacağını belirleyen algoritmalar ile platform mimarisine genişledi. Şimdi üçüncü eşikte bizi yapay zeka sohbet uygulamaları ve asistanları karşılıyor: Çocukla doğrudan konuşan, onu hatırlayan, tavsiye veren, kararlarını etkileyebilen ve kimi zaman sırdaş gibi kullanılan sistemler. Esasında Türkiye'nin çocukları koruma yaklaşımının bundan sonraki aşamada algoritmaları, platform mimarisini ve nihayetinde yapay zekayı da kapsayacak biçimde genişletilmesi gerekiyor.
Open AI'nin 18 Ağustos 2026'da Gençler için ChatGPT'yi kullanıma sunması da tartışmanın geldiği noktayı gösteriyor. Şirket, 13-17 yaş grubu için daha güçlü güvenlik korumaları, sağlıklı kullanımı teşvik eden özellikler ve ebeveyn kontrolleri geliştirdiğini açıkladı. Türkiye'de 1 Mayıs 2026'da yayımlanan 7578 sayılı Kanun'un 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girecek hükümleri ise sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmama ve yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getiriyor. Ancak çocuk güvenliği tartışmasını yalnız yaş sınırına indirgemek artık yeterli değil.