İSTİKLAL MARŞINI ANLAMAYA DAİR
MAKALE
Paylaş
16.03.2026 16:16
1.165 okunma
Şakir Albayrak

GERÇEKLERİN MEYDANI DOLDURMAK GİBİ BİR VASFI VARDIR. İSTİKLAL MARŞINI ANLAMAYA DAİR

İstiklal Marşının Kabul edilişinin 105. Sene-i devriyesini geride bıraktık. Ne hazindir ki bazı yerlerinin anlaşılmasında hem fikir olmadığımızı açıklayacağım.

،اولوسون ، قورقما نصيل بويله بر ايمانى بوغار

Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir imânı boğar,

“Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir imânı boğar,” dizesinin ilk kelimesinin manasının “büyüksün” olduğunu belirtenlerin olmasına rağmen, ulumak fiilinden “Hayvanların çıkardığı korkunç ses.” olduğunu söyleyenler de yok değil. Diğer yandan, ikisinin geçerliliğini kabul edenler de var. Burada, tevriye sanatının kullanıldığını söyleyenler var. Doğrusu nedir sorusuna cevap ararken meselenin Osmanlıca imladan kaynaklandığına şahit oldum. Şöyle ki yukarıda tek satırlık Osmanlıca metinde “ولوسون” (ulusun) kaydı meselenin çözüm anahtarıdır. Osmanlıca kelimenin sonundaki” ن” harfi, şimdiki “n” harfinin karşılığıdır. Bu durumu böyle kabul edersek ”Ulusun!” kelimesi hayvan ulumasından başka bir anlama gelemez. Eğer “ulusun“ kelimesine yücelik anlamı vermek istiyorsak kelimenin sonundaki ” ن” harfinin  ”ڭ” olması gerekirdi. O zaman da iki anlamlı gibi gözüken “ulusun“ kelimesi, yine tek anlamda kalıp “yücesin, büyüksün “kelimelerinin anlamında olurdu. Ulusun kelimesinin kullanıldığı Osmanlıca dörtlüğe göz gezdirince durum fark edilir.

Osmanlıca son dörtlükte durum, açık seçik gözüküyor. Dörtlüğün ikinci kelimenin sonunda “ڭ” harfi var. Dediğin şeklinde yazılıyor zira mevcut alfabemizde “ڭ” harfinin yerine yazılacak bir harfimiz yok. Osmanlıcadaki “ڭ “harfine günümüzde “Nazal n” deniyor ancak bu nazal kelimesi Fransızcadır. Türkçesi varken ilgili hocalar, buna ısrarla “Nazal n” diyorlar. Türkçemizde bu harfin yerini alacak bir şekil var ama alfabe de yok. Alfabedeki harflerle yazmak ise “ng” şeklinde mümkündür. Özellikle orta Anadolu başta olmak üzere ülkenin bazı kesimlerinde, bu harf, ”Bana, sana, ona, buna, şuna, ona.” kelimelerinde kullanılan sesin şeklidir. Türkçe söylemek gerekirse “Geniz n” si demeliyiz. Bu sesi de yöresinde yaşamayanlar çıkaramıyorlar. 

 Buradaki örnekte durum açık. Günümüz alfabesi ile yazımı: Ma’ârif nezaretinin 1330” şeklindedir. Dikkat edilirse “Nezâretinin kelimesi” 2. kelimedir. Son harfi de “ڭ”dir. ” ن” değildir.

Bu kelimenin iki anlamda kullanılma meylinin sebebi nedir? Şudur: Osmanlıca imlada 2. Tekil şahıs ekleriyle iyelik eklerinin “ڭ”ile bitmesidir. ”ن” ile bitmesi mümkün değildir. Bu yüzdendir ki “Ulusun.” kelimesindeki “n” emir kipinin 3. Şahıslara emrin yönlendirilmesi için kullanılan şekildir. Fark buradan gelmektedir. Sözün özü,105 yıl önce mecliste Millî marş olduğunu kabul ettiğimiz marşımızın bu ikilemine burada bir çözüm getirmiş olduğumuzu düşünüyorum. Dilimizi ve doğru kullanımını çok önemsiyorum ama bu durum benim de hata yapmama mâni bir durum meydana getirmiyor.


Bu meselenin daha açık anlaşılmasını teminen, aşağıya Osmanlıca sahifenin günümüz alfabesiyle yazılmış şeklini de koydum. İlgili uzmanlar, incelediklerinde yazdıklarımın iddia olmayıp gerçek olduğuna dair kanaat belirteceklerdir. Yukarıya kırık kırpık parçaları koydum ama böylesi daha iyi oldu. Bundan sonrası için bakalım nasıl açıklamalar çıkacak meydana?

90   Osmanlı Lisânı

__________________________________________________________________

Mâzi-i Şuhûdî     Müsbet: (Keşki)  Yaza idim. İlh Gele idim. ilh

Menfî :  (Keşki) Yazmaya idim.ilh

Gelmeye idim .ilh

Mâzi-i naklî        Müsbet : (Keşki) Yaza imişim. ilh,                            Gele imişim. İlh                                

Menfî      : (Keşki)Yazmaya imişim.ilh Gelmeye imişim. İlh.

 

Mâzi-i Şuhûdî               Müsbet: Yazmalı idim. ilh             Gelmeli idim; ilh. 

MenfÎ: Yazmamalı idim. İlh.      Gelmeli idim; ilh.

Mâzi-i Naklî:              Müsbet: Yazmalı imişim; ilh      Gelmeli imişim, ilh

Menfî: Yazmamalı imişim; ilh     Gelmemeli imişim; ilh

SİGA-İ EMRİYENİN İSTİ’MÂLİ

109 - (1) Siga-i emriyenin müsbeti emirde menfîsi nehiyde kullanılır:

Dersini ezberle; tenbel tenbel oturma.

Osmanlıca tabloda gözüken “ڭ”lerdir ,ulusun kelimesinin ,ulumak anlamından geldiğinin  delili.

*Osmanlı Lisânı, Dersa’âdet, Kitabhâne-i İslâm ve Askerî,

46 Bab-ı Âlî Caddesi46,1333 Matbââ-î Orhâniye

Tekrar millî marş yazılmaması temennisiyle Ümmetin ramazan-ı şerif bayramını tebrik ederim.

 

Şakir Albayrak

14.03.2026,17.13, Çekmeköy

 

 

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya