Zaman zaman farklı dönemlerin ilgisini ölçmek için sınıfta sorular sorarım. Fakültede benim mensup olduğum İslam Felsefesi Ana Bilim Dalı bünyesinde iki zorunlu ders var: İslam Felsefesi ile İslam Ahlak Esasları ve Felsefesi. Biz bu derslerden ilkini üçüncü sınıflara, ikincisini dördüncü sınıflara veriyoruz. Yani bölüm olarak bizim ders verdiğimiz sınıflar, bizden önce hazırlıkla beraber asgari üç yılını fakültede ve İstanbul’da geride bırakmış oluyor. Özellikle son sınıfa geldiklerinde fakültede okuduğu sürece öğrendiği, duyduğu ve bir şekilde ilgisini yoğunlaştırdığı kitap, şahıs ve meseleler hakkında değerlendirilmeye elverişli hatta kimi zaman o dönemi temsil etmeye yakın bir sonuç alınabiliyor. Tabii ki bunların dakikleştirilmiş bir bilgi değeri yok ama soruya muhatap olan neslin gündemi hakkında bir fikir verebiliyor.

Kanaatimce bunun üzerinde teemmül etmeyi gerektiren bir sebebi var: Türkiye’de İslam düşüncesi tartışmaları ya aşırı muhafazakar ya da tüketici bir karaktere sahip. Belirli kitaplar yahut yazarlar etrafında oluşan cemaat yapıları, aşırı muhafazakar bir tavır sergiliyor, kaynaklara gitmeye karşı direniyorlar. Bu yapılarda kaynaklara yöneliş şahsî ilgilerin ötesine geçmekte zorlanıyor. Hem akademi merkezli düşüncenin hem de umumi düşünce hayatının gündemini ise popüler tartışmalar çok etkiliyor. Bir mesele gündeme geliyor ve bir müddet gündemi işgali ediyor. Bu süre zarfında sahte bir yöneliş ve düşünme çabası görüntüsü oluşuyor. Hatta günün sorunlarını ele alma sevinci ve kibrinin sindiği bir hava da esiyor. Adeta katılan herkese anda olmanın sürur ve iktidarına erişmeyi vaat eden bir saadet zinciri oluşuyor. Ama bir müddet sonra o “derin ilgiden” ve “düşünürler cemaatinden” eser kalmıyor.