Osmanlı döneminde tecrübeli bürokratlar ön planda tutulduğu için bürokrasinin zamanla oluşan teamülleri meseleleri çözer, devletin farklı birimleri de birbirini denetlerdi. Ancak zaman zaman işbirliği içine girip usulsüzlükler yapan bürokratlara da rastlanırdı

Osmanlı yönetimi, devletin güvenini kötüye kullanan bürokratlara acımaz, devlet işlerinde suistimal yapanlar ve yapılmasına göz yumanlar, hapisten kürek çekmeye, el kesmeden idama kadar ağır cezalara çarptırılırlardı

Osmanlı döneminde bürokratlar ve memurlar çok itibarlıydılar ve iyi de gelirleri vardı. Bürokrat ve memurların bir kısmına timar (bir bölgeden devletin toplayacağı verginin bir devlet görevlisine tahsisi) verilirken, bir kısmına ise maaş verilirdi. Ancak memurların çoğu devletten maaş veya timar almazlardı.

Bürokrat ve memurların asıl gelirleri çalıştıkları devlet dairelerinde yaptıkları işler karşılığında iş sahiplerinden aldıkları harçlar idi. Bürolarda yapılan işlerden alınacak miktarlar devlet tarafından kanunla belirlenmişti. Bürokratlara ve kıdemli memurlara bahsettiğimiz gelirlerin dışında elbise, et, ekmek, buz, odun, atları için ot, arpa vs. gibi birçok ihtiyaç maddesi de devlet tarafından verilirdi.

Osmanlı memurları çalışırken.

LİYAKAT GÖZ ARDI EDİLDİ

16. yüzyıl bürokratları medrese çıkışlıydılar ve iyi eğitim almışlardı, ancak deneyimli değildiler. 16. yüzyılın sonlarından itibaren bürokraside hizmet edenler ise profesyonel birer bürokrattılar ve oturmuş mesleki geleneğin temsilcisiydiler. Bürokrasinin gelişmesine paralel olarak görevlere taliplerin sayısı da gittikçe arttı.

Bunun sonucu olarak da görev süreleri ile hiyerarşik ilerleme ve liyakate verilen önem azaldı. Bu durumda 16. yüzyılın sonlarındaki sık veziriazam değişiklikleri sebebiyle yaşanan iç çekişmelerin de önemli rolü vardı. Veziriazam olanlar, memuriyetlere kendi çevresindeki bürokratları getirmişlerdi.

Önemli miktarda gelirleri olmasına rağmen memurların zaman zaman fazla para kazanmak için çeşitli suistimallere karıştıkları ve devlet dairelerinde işi olan kimselerin işlerini geciktirdikleri (bugün git yarın gel) görülmekteydi. İstanbul'daki devlet dairelerinde işi olanlar, yol yordam bilmeyen cahil insanlar ise günlerce çile çekmelerine rağmen işlerini halledememekteydiler. Osmanlı yönetimi, devletin güvenini kötüye kullanan bürokrat ve memurları tespit ettiğinde acımaz, en ağır şekilde cezalandırırdı.