Osmanlı’da görevini suistimal eden yöneticilerin acı sonu
MAKALE
Paylaş
08.11.2026 20:47
387 okunma
Erhan Afyoncu

Osmanlı yönetimi, devlet hizmetinde kullandığı yöneticilere büyük yetki ve gelir verir, ancak görevini ihmal edenleri çok ağır cezalara çarptırırdı. Sivil ve askeri yöneticiler, görevlerinde ihmal göstermemeleri yönünde devamlı uyarılırdı

Görevinin gereğini yapmakta yeterince hassasiyet göstermeyip ihmalkârlık eden veya makamından aldığı gücü kötüye kullanan yönetici, makamına ve aile ilişkilerine bakılmadan hemen azledilir, eğer görevinde ihanet derecesinde ihmal ve hata varsa idam edilirdi

Osmanlı yönetimi, idarecilerin zuhur edebilecek hadiselere karşı, askeri ve mülki gerekli tedbirler almalarını emreder, buna rağmen görevinde ihmali olanlara karşı acımazdı. Bu tür durumlarda yöneticiler "zuhur edecek hadiselere karşı bigâne kalarak tedbirde kusur eylemekle" suçlanırdı. Yöneticilik makamında olan kimselerin kabahati, meydana gelebilecek olayları öngörmeyip kayıtsız kalarak gerekli tedbirleri almamaktı. Yazılan fermanlarda "Şöyle bilesin, ihmalden hazer edesin/ sakınasın' denirdi.


Cellat

'VALLAHİ BAŞINI ALIRIM'

Osmanlı anlayışında dünyanın nizamı için gereken iki şeyin "adalet" ve "kahır" olduğu ifade edilirdi. Osmanlı yönetim anlayışına göre sabır mahallinde sabredilir, şiddet ve gazap mahallinde ise gazap edilir, gerektiği yerde intikam almak farz olarak görülürdü. Sultanın danışmanı Koçi Bey, IV. Murad'a tavsiyelerinde düzeni bozanlara karşı izlenecek yol için "Beniâdem kahr ile zabt olunur, hilm ile olmaz", yani "İnsanoğlu zorla zapt olunur, yumuşaklıkla olmaz" demişti.

IV. Murad, merkezde ve taşradaki yöneticilere yazdığı emirlerde görevini gereğini gibi yapmayıp ihmal edenlere fermanlarında "Başın keserim", "Başı alurum", "Seni en endoğrarım" diye tehdit ederdi.

"Vallahü'lazim pek mukayyed ol. Yohsa gazabıma mazhar olursun", "Yohsa senin başın alurum bilmiş ol, sonra işitmedim dimeyesin, şöyle bilesin", "İnşallah nimet bilmeyen kulun kılıcım gerdanındadır. Bir daha zerre kadar söz gelici şey olursa vallahi cümleniz kılıçdan geçersiz, vebaliniz boynunuza vesselam", "Gazabıma mazhar olursun, başun keserim, şöyle bilesin", "Asla zerre kadar özrün makbulüm değildir. Bir hâl ile elimden kurtulamazsın. Yalnız seni değil orada görevli olanların cümlesini katliam ederim. Şöyle bilesin. Canın ve başın gerekse bir gün mukaddem, yetişesin" derdi.

Görevini kötüye kullanarak halka zulmeden bir valinin başına gelenler, Naima Tarihi'nde anlatılır. Meşhur akıncı ailelerinden Turhan Bey neslinden Faik Bey, mal tahsildarı olarak Mora tahririnden gelip Nasuh Paşazâde cenginde hizmet etmiş ve hizmetleri karşılığında sadrazam tarafından takdir edilerek Rumeli Beylerbeyi tayin olmuştu.

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya