Anlam Yüklü Dingin Bulutlar
MAKALE
Paylaş
08.02.2024 13:58
226 okunma
Kadir Durgun

Birkaç kez okudum, durdum, tekrar okudum. Okumaya doyamadım. Herkesin bildiği, kimsenin itiraz edemeyeceği anlamlı bir hakikat, ancak bu kadar yalın söylenebilirdi:

“Yay gibi eğri olsam elde tutarlar beni

Ok gibi doğru olsam yabana atarlar beni”

Okuduğumda beni etkileyen bu sihir, nereden geliyor? Mana yüklü bu dizelerde, yağmur bereketini taşıyan bulutlardaki, ne gözü rahatsız eden şimşek ne de kulaklarda gümbürdeyen gök gürültüsü var?

Benzetme sanatı ile, soyut değerler etkili şekilde somutlaştırılmış; aliterasyon, yarım kafiye ve redif ile dizelerde ahenk oluşturulmuş. Beyitteki musiki, manayı bozmadığı gibi, bellekte kalıcı hale getirmiş.

Cenap Şehabettin "Güzel  ifade edilmiş kötü fikirden ziyade, kötü ifade edilmiş güzel fikirlere acırım" der. Bu dizelerde fikir ve söyleyiş, etle tırnak gibi birbiriyle bütünleşmiş.

Söz sihirdir, etkiler; iyi söz akarsu gibidir, nereye gitse orada çiçekler açar. Lüzumsuz söz ise ateş gibidir, ağızdan çıktığında önce sahibini yakar.

Nasıl söylendiği kadar, sözde ne söylendiği ve sözden ne anlaşıldığı da önemlidir. Sözü söylemek, dil mimarlarının işidir, söze mana yüklemek gönül mimarlarının işidir. Sözden mana çıkarmak ise hem derin bir feraseti, hem yüksek bir basireti gerektirir.

Bu beytin sahibi hakkında kesin bilgi yok. Ya Mevlana’ya ait ya da anonim. Anonim ise nesilden nesle aktarılmış, uzun yol kat eden suyun billurlaşması gibi onu içtikçe, okudukça içimizde bir dinginlik, serinlik hissediyoruz.

Dizelerde hem bir sitem hem bir yakınma var. Aynı zamanda çaresizlik… Dünyanın bir ölçüsü yok, ölçüler tersyüz olmuş. Trafikte ters yönde ilerlediğinin farkında olmayan birinin, doğru istikamette seyreden herkesin yanlış yönde gittiğini zannetmesi gibi.

Yay, bir değerdir, elde kalır. Bu doğru. Ok atılır, elde kalmaz. O da bir değerdir. O, değerini atıldığında isabet ettiği yerde kazanır. Yay, bir nesnedir, değerini sahibinden alır; edilgendir. Bir kere değil, çok kere kullanılır. Yabana fırlattığı ok kadar itibarlıdır. Ok, ilerler, mesafe kat eder. Naklettiği enerji ile kendine yeni bir alan oluşturur. Ya oldurur ya öldürür. Yay da ok da hem insan hem toplum gerçeğidir, ikisine de ihtiyaç var. Su, hayat verme gücünü hidrojen ve oksijenden almaktadır.

Beyitten çıkardığınız anlam, nesneleri kullandığınız eylemlere yüklediğiniz mesajla doğrudan ilgili. “Elde tutmak”, “atmak” eylemlerine farklı bir anlam verdiğinizde dizelerden motivasyon, tavsiye, yönlendirme anlamlarına ulaşabiliriz.

Yay olup elde tutulmak, ok olup yabana atılmak kişinin tercihi.

Tercihimiz, kaderimizdir. Beğen ya da beğenme, dünya gerçeği bu: Yay olup elde kalmak da ok olup atılmak da senin tercihindir. İster, yay gibi birilerin edilgen nesnesi olur, sitemkar şekilde yaşarsın; istersen ok gibi atılıp yalnızlık ülkesinde kendi kahramanın olmayı göze alarak yeni fetihlerin anahtarı olursun.

Söze söyleyiş güzelliğinin ötesinde anlam derinliği kazandırmak, bir uzmanlık işidir. Bir söze birden çok anlam vermek, maharettir. Bu mahareti de ancak dikkat ve rikkat sahibi kişiler yapabilir, keşfedebilir. Aynı kelimeye, eş, yakın ya da zıt, çok anlam yüklemek ve bu anlamları keşfetmek, beceri yüksekliğini gerektirir. Edebiyatta kinaye, tevriye, cinas, tezat gibi sanatlar bu maharetlerin sonucudur.

“Güzel sözler petekten damla damla sızan bala benzer, insanın ruhuna tat verir.” der Hz. Süleyman. Anton Çehov da “Kısaca ifade edebilmek, yeteneğin kardeşidir.” der.

Güzel söylenmiş her söz, bir eserdir. O, hem yetenek hem emek ürünüdür. Sözü güzel yapan anlam ve üslup kaynaşmasıdır.

Güzeli görmek, ifade etmek; iyi bir eğitimi, entelektüel seviyeyi gerekli kılar. Güzellik arayışı, genel eğitim sistemimizin paradigması olmalıdır.

En yakınımızdan başlayabiliriz. Mesela, kendimizden.

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Kadir Durgun
YAZARIN ÖZGEÇMİŞİ
Kadir DURGUN'un
Özgeçmişi
 
Bilecik 1958 doğumlu,
Yunus Emre İlk öğretmen Okulu 1976 mezunu,
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. (1981)
Sırasıyla, ilkokul, lise ve dershane öğretmenlikleri, dershane kuruculuğu yaptı.
Meslek tecrübesi 40 yıl.
1987 yılında Haydarpaşa Lisesi Edebiyat öğretmenliğinden ayrılarak İstanbul'da özel dershanelerde çalışmaya başladı, bu tarihten itibaren hem Türkçe öğretmenliği hem de birkaç dershanenin kuruculuğunu yaptı.
Öğretmenliğinin yanında değişik gazetelerde haftalık köşe yazıları da yazmaktadır. 
Kendi adına açtığı blog ve üç Youtube kanalı mevcuttur. Bu kanallarda eğitimle ilgili, günlük olaylardan genele uzanan yorumlar yapmakta ve Kadir Hoca Türkçe Kursu adlı diğer kanalda Üniversite hazırlık Türkçe dersleri vermektedir. 
Kocaeli-İzmit'te ikamet etmektedir.
Eğitimin bir akıl ve gönül işi olduğu inancıyla dünyadaki son gününe kadar eğitim hizmeti yapmayı düşünmekte, millete karşı ödenmesi gereken borcu olduğuna inandığı için sürekli çalışmakta ve üretmektedir. 
Üniversiteye hazırlık için bir Edebiyat kitabı vardır. 

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya