Sultan Abdülaziz’in öldürülmesinin 150. yıldönümündeyiz. 1876’da bir darbeyle tahttan indirilen Sultan Abdülaziz, beş gün sonra yatağında ölü bulundu. Sultanın intihar ettiği söylenip hadisenin üstü kapatıldı. Ancak Sultan Abdülaziz’in intihar etmediği, darbeciler tarafından öldürüldüğü de iddia edildi. Yapılan araştırmalar ve ortaya çıkan yeni kaynaklara göre de padişahın katledildiği ortaya çıktı

Şehzade Abdülaziz, ağabeyinin ölümünden sonra 25 Haziran 1861'de, 31 yaşında Osmanlı tahtına geçti. Sultan Abdülaziz padişah olduğunda, herkes kendisinden çok şey bekliyor, özellikle de ülkeyi içine girdiği dış borçlanma batağından kurtarması isteniyordu. Yeni sultan Tanzimat'la başlayan reformları sürdürdü. Hükümdarlığının ilk yılları başarılı geçti. Ancak 1871'den sonra Sultan Abdülaziz için işler kötüye gitmeye başladı.

Sultan Abdülaziz'in cenaze töreni.

İLK MODERN DARBE

1875'te dış borçlar ödenemediğinden Osmanlı İmparatorluğu mali açıdan iflas etti. Balkanlar'da Osmanlı aleyhtarı hareketler artmaktaydı. Bütün bunlar Sultan Abdülaziz'in hükümdarlığını sarstı. Ekonominin iyice kötüleşmesini fırsat bilen Hüseyin Avni Paşa, Mütercim Rüşdü Paşa, Midhat Paşa, Hayrullah Efendi, Kayserili Ahmet Paşa ve Süleyman Paşa, hükümdara karşı bir cunta kurdular.

İstanbul medreselerindeki talebeler kışkırtılarak, 10 Mayıs 1876'da dersleri boykot edip gösteriler yapmaları sağlandı. Ulemanın ileri gelenleri de göstericilere katıldı. Göstericiler, şeyhülislam ile sadrazamın azlini istediler. Bu durum karşısında Sultan Abdülaziz, sadrazamlığa Mütercim Rüşdü Paşa'yı, seraskerliğe Hüseyin Avni Paşa'yı, şeyhülislâmlığa da Hasan Hayrullah Efendi'yi atadı. Midhat Paşa'yı da Meclis-i Vükela üyeliğine tayin etti. Bu tayinler üzerine talebenin gösterisi son buldu.

Sultan Abdülaziz, olayların yatıştığını zannetti. Ancak yönetime yeni gelen bu grup, padişahı tahttan indirmek için faaliyetlerini sürdürdüler. Fetva Emini Halil Efendi'den padişahın tahtan indirilmesi için fetva aldıktan sonra 30 Mayıs 1876'da darbeyle Abdülaziz tahttan indirildi. Yerine Beşinci Murad, padişah oldu.

Sultan Abdülaziz tahttan indirildikten sonra bir padişaha gösterilmeyecek derecede hakaret gördü. Bu hakaret ve aşağılamalar yalnızca padişaha karşı değil, hükümdarın annesine ve eşlerine karşı da yapılmıştı. Sultana kaşık, terlik gibi günlük basit ihtiyaçları bile verilmedi.