İnsanı yücelten, değerine değer katan en yüksek hakikat ilimdir. İlim, sonsuz alemde sonsuz öğrenme ve bildiğimiz, bileceğimiz, hayatımızın her anını kapsayan bilgilenme ve öğrenmedir. Hayat ilim ile başlar devam eder. Çocuk, genç, ihtiyar olsun öğrenme sürecindedirler. Peygamberimizin "Beşikten mezara kadar ilmi talep edin" hadis-i şerifleriyle buna işaret etmektedir. Çocuğun doğar doğmaz annesini emmesi, sıcağı soğuğu öğrenmesi, bir ihtiyarın çocuktan telefon kullanmasını öğrenmesi de bilgidir ilimdir. Yani ilmin yaşı yoktur. Atalarımız "Akıl yaşta değil baştadır" sözü buna büyük delildir.

 İlim, yaş sınırı tanımadığı için bazen bir ihtiyar bir çocuktan veya baba evladından bir şeyler öğrenebilirler. İlimde zaman kavramı yoktur. Kişi her an ve her yerde ilme açıktır. Okulda, evde, sokakta, kırda, tarlada, fabrikada yaşadığımız her yerde devamlı öğrenme işlevinde bulunuruz. Bir yerde ne kadar çalışır ve yaşarsak yaşayalım, bilirsek bilelim her an yeni bilgilere açığız ve yeni şeyler öğrenebiliriz.

 Peki ilim, tek başına, başlı başına insanı yüceltip ona değerler atfeder mi?

"Gezdim Şam ile Halep eyledim ilmi talep

 Eğer yoksa insanda edep neylesin mektep

 Okusa da merkep okumasa da merkep"

 Yunus'un bu dizilerinden ilmin edeple insana fazilet, değer ve büyük hasletler kattığını öğreniyoruz. Edep, haya ile zinetlenmis, akıl-ı selim ile teçhizlenmiş, güzel ahlakla donanmış, insanın imanını kemale erdiren ve ruhen terakki ettiren, selamete ve huzura kavuşturan en büyük haslet ve en pahalı sermayedir.

 Edep yoksunu ilim, insanı yüceltmediği gibi insanlığa da bir faydası olmaz. Edep sahibi kimse ilmini Allah, devlet, millet, insanlık için kullanır. Fakat edepten mahrum insan ilmini kendi menfaati doğrultusunda kullanır. Edep, haya ve güzel ahlakı yitik olanlar ne kadar ilim sahibi de olsalar, ne kadar teknolojide ilerlerse ilerlesinler insanlık meziyet ve irfanından, değerinden uzak kalırlar. Bu sebeple maddi anlamda yükselse de maneviyatta terakki edemez. Mutsuz, huzursuz, insanlıktan nasibini almamış olarak insanlardan uzak hayvan gibi bir hayat yaşarlar.

 Kur'an edep yoksunu Yahudi alimlerini su ayetle ifade etmiştir:"Tevratla yükümlü tutulupta onunla amel etmeyenlerin durumu ciltlerle kitap taşıyan eşeklerin durumu gibidir." (Cuma 62/5) işte edepten yüz çevirenler ilanihaye hep hüsran ve kıymetsiz olacaklardır.

 Başta ilim olmak üzere içinde edep ve güzel ahlak olan her şey ulvidir.

 Şems-i Tebrizi "Akıldan imanın hakikati nedir diye sordum. Akıl kalbimin kulağına dedi ki, imanın hakikati edepten ibarettir. Şöyle devam etti. İnsanın tenindeki can ne ise edep de odur. İnsanın kalbindeki ve gözündeki nurlar hep edepten ibarettir."

 Mevlâna Hazretleri de "Eğer insan edepten mahrum ise insan değildir. İnsanın hayvandan farkı edeptir. Gözünü aç ve kelime kelime Allah'ın kelâmına dikkat et. Ayet ayet Kur'an’ın manası edeptir." sözleriyle edebin mahiyetini, önemini ve değerini dile getirmişlerdir.

 Görüyoruz ki insan ilimle ilerler, bir şeyler kazanır ve yücelir. İlmi de edep ve güzel ahlak yüceltir. İlmin değerine değer katar. Edepsiz ilim kuru mânevî bir faydası olmayan bilgiden ibarettir.

Kur'an Peygamberimize hitaben "Muhakkak sen yüce bir ahlâk üzeresin" (Kalem 68/4)ayetinde ve "Bu benim Zatım için razı olduğum dindir. Bu dine yakışan da ancak cömertlik ve güzel ahlaktır." (Ali el-Muttaki kez 392) kutsi hadis-i şeriflerinde edep ne kadar yüksek hakikat ve fazilet olduğunu ayan beyan anlatıyor. Aynı şekilde peygamberimiz de "Ben güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildim." (İmam Malik Muvatta Hüsnü Hulk 8) ve "Müminlerin iman bakımından en mükemmeli ahlaken en güzel olanıdır." (Ahmet b. Hambel Musned ll 250) hadis-i şerifleriyle edebe vurgu yapmaktadır.

 Evet edep ve ilim birbirini yükselten yücelten ve birbirine değer katan iki güzide hasletlerimizdir. Edep tek başına bir fazilettir. Cahil olsun alim olsun makam mevki sahibi olsun edep sahibi insan değerlidir faziletlidir. Fakat edepten yoksun kimse ise ister profesör olsun ister büyük bir makam sahibi olsun hiçbir değeri ve insanlığı yoktur. Öyleyse illa edep illa edep

 Edep bir taç imiş nur-u Hudadan

 Giy ol tacı emin ol her beladan

Açılan 2026-2027 eğitim-öğretim yılında tüm öğrencilerimize zihin açıklığı ve öğretmenlerimize de başarılar dilerim.