‘'Namus'...
MAKALE
Paylaş
29.01.2023 22:40
572 okunma
Sibel Eraslan

Çocukken seyrettiğimiz filmlerde, okuduğumuz kitaplarda – özellikle Kemalettin Tuğcu'da – çok sık geçerdi 'namus' kelimesi. Namuslu bir adam dendiğinde; işinde, gücünde, helal lokma derdinde, evine, ailesine sadık, onların geçim derdini omuzlamış, mahallelinin 'abi, amca' dediği, akrabalık-komşuluk hukukunu bilen, yoksula, hastaya, yetime dert ortağı bir adam anlatılırdı bu filmlerde... Namuslu bir kadın dendiğindeyse çoğu kez eşi gurbette, hapiste ya da vefat etmiş olsa bile, eksiğini gediğini kimseye kolayca açmayan, alnının teriyle çocuklarına bakıp, ele güne muhtaç etmeden, namusunu şerefi bilen, namusunu hayat tarzı edinmiş, ahlaklı, iyi yürekli, evlatlarına, anne-babasına, kardeşlerine düşkün, bir kadın tipi çizilirdi, o ''abla'' olurdu, ''anne' olurdu o çok sevdiğimiz filmlerde ve kitaplarda... Namuslu esnaf olurdu, çırak yetiştiren, ona evladı gözüyle bakan, fakir fukaranın hakkını koruyan... Namuslu işçiler, namuslu şoförler, namuslu öğretmenler, yargıçlar, polisler görürdük, okurduk çocukluğumuzda...

90'lara kadar namus kelimesi, değerli bir anlamlar dünyasına işaret ederdi. Şimdilerde ana-babalar çocuklarını nasıl ki yüksek kariyer için yetiştirmek istiyorlarsa, 30-35 yıl öncesine kadar ailelerin evlatları için düşledikleri, dua ettikleri, çaba sarfettikleri en hakiki zemin, onların şeref sahibi, namuslu, dürüst insanlar olmasıydı...

Biz namusu unuttuk, yerine kariyeri koyduk.

..................................................

Prof. Dr. Ergün Yıldırım, alakayla takip ettiğim bir akademisyen. Son yıllarda aile ve toplumsal gelecek konulu çalışmalarıyla kaleme aldığı makaleler, dersler, sempozyum notları ve kitaplarla adeta bir başvuru adresi niteliği aldı değerli emekleri. Beyan Yayınlarından çıkan, ''Sufi Sosyoloji' ve 'Ailenin İhyası' adlı kitapları, yeni uyanışlara vesile olacaktır, inşallah...

Ailenin ihyasında, ''namus' bahsinde söyledikleri çok sarsıcı geldi bana... Gazali, Kınalızade, İbni Sina, İbni Miskeveyh, Nasiruddin Tusi gibi alimlerin görüşlerine de atıf yaparak ve onların kavramsallaştırmalarını güncelin de süzgecinden geçirerek, çok dikkatli, özenli, hepimizin istifade edeceği bir çalışma ortaya koymuş... Ailenin kurucu ilkeleri olarak; nikah, muhabbet, mahremiyet, namus, adalet başlıklarını kapsamlı olarak ele almış. Metafizik (bendeniz tevhidi demeyi tercih ediyorum) ve sosyolojik yönleriyle, asrımızda bizleri kuşatmış, insana ve aileye has buhranları, nasıl çözebiliriz sorusuna cevaplar arayan bir eser olmuş...

Son zamanlarda aile çerçevesinde okuduğum eserlerde, 'namus' kavramının bu kadar özenli bir dille ele alındığına rastlayamadığım için ayrıca dikkatimi çekti. Yazar, namus kelimesinin günümüzde ne kadar ''başa dert açıcı'' bir kavram haline getirildiğini bilerek kaleme almış bu bahisleri ve bir tür soy kütüğü çalışması yapmış bu kelime üzerinden... Platon'un ünlü eseri 'Devlet'te, devlet yöneticisine 'nomos koyan' veya ''nomos sahibi' dediğini hepimiz hatırlarız, İbni Rüşd Endülüs'te bunu o günün lisanına çevirirken, 'namus koyan' olarak çevirmiş. Hukuk normlarının tümüne, ''umur-u namus'' denirmiş. Kavram; toplumu, kenti (yani devleti) ayakta tutan kanun anlamına gelmektedir. Dolayısıyla namuslu insan da, hukuka, kanuna, nizama uygun hareket etmeyi idrak eden, bu sorumluluğun bilincindeki insan anlamına gelmektedir.

Bu bakış açısıyla; Devlet de, toplum da, aile de, şahsiyet de namusa uygun oldukları sürece ayakta kalırlar, 'ya devlet başa, ya kuzgun leşe' derken atalarımız, devletçiliğe has holiganlık yapmak için, durduk yerde türetmemişlerdir bu sözü. Devlet, yani normatif anlamda namus koyan ve namusa sahip çıkan bir düzen olmadığı sürece, millet de memleket de her türlü taarruza açık hale gelir anlamında sarfedilen bir atasözüdür... Nitekim Prof. Yıldırım; Tevrat'ta Tora'nın, Türklerde törenin aynı içerikte olduklarını ve namus anlamını taşıdıklarını söylüyor.

 
Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya