Çin, yakın zamanlarda üç mühim açılımda bulunmuştu. İlk olarak Afganistan’da ABD’nin bıraktığı boşluğu Tâliban ile yakın ilişkiler geliştirerek doldurmuştu. Bu mühim coğrafyayı, kendisi açısından Pakistan ile bütünleştirdi. Pakistan, İpek Yolu’nun ‘Orta Koridor’u için son derecede kritikti. Çin hayli zamandır Pakistan’da varlığını hissetiriyordu. Orta Koridor için son derecede mühim olan Pakistan’ın jeopolitik ve jeoekonomisinin başka bir yüzü daha vardı. Çin, Gwadar’dan başlayıp, Hind Denizi’ni aşıyor ve Körfez’e ulaşıyordu. Çin ticâret Yolu daha sonra, Kalkınma Yolu olarak isimlendirilen kara yolu bağlantısıyla Irak’ı geçip Türkiye sınırlarına kadar uzuyordu.
Çin, ikinci olarak, daha ileri bir adım atarak Afganistan ve Pakistan’dan sonra İran ile de derin anlaşmalar imzaladı. Çin, artık, “Ortadoğu’da ben de varım” demekteydi.
Çin’in üçüncü adımı Doğu ve Orta Akdeniz’deki lojistik açılımlarıydı. Doğu Akdeniz’de kendisine Hayfa ve Pire gibi lojistik merkezler oluşturuyor; tesir sâhasını, Orta Akdeniz’de İtalyâ’ya kadar yayıyordu. İşbu gelişmeler, İpek Yolu’nun kuzey hattını işlemez hâle getiren, Atlantik hegemonyasını harekete geçirdi.
Atlantik tepkisi kendisini ilk olarak Irak’ta gösterdi. İran’ın Sûriye ve Lübnan’a uzayan lojistik hattını kesmeye mâtuf olarak, zâten istikrarsız olan bölge daha da istikrarsızlaştırılacaktı. Buna Sûriye’de, son zamanlarda yaşanan hareketlilikleri de dâhil etmek yerinde olacaktır.
Yunanistan’ı toptan ileri bir üssü hâline getirmiş olan ABD’nin Çin’in Pire üzerinden hâkimiyet sâhasını arttırmasına izin vereceği düşünülemez. Benzer olarak Hayfa Limanı’nı da Çin’e yâr etmeyecekleri ortadadır. Hayfa Limanı’nın istikbâli, aynı zamanda, hanidir iniş ve çıkışlar yaşayan İsrâil-ABD ilişkilerini de belirleyecek esaslı değişkenlerden birisi olacaktır kanaatindeyim. Çin-İran yakınlaşmasının İsrâil’i tedirgin ettiği de muhakkaktır. Bu sebeple Çin’in Akdeniz açılımının şimdilik akamete uğraması daha kuvvetli bir ihtimâl olarak görünüyor. Orta Akdeniz’de İtalya’nın aldığı ani bir kararla, Çin ile yaptığı anlaşmaları toptan çöpe atması bunun kayda değer bir işâreti olarak değerlendirilmelidir.