Dinin neliği ve geleceğine dair toplumda gerek popüler gerekse daha entelektüel düzlemde tartışmalar yapılmaktadır. Bu tartışmalar dinin gerekli olup olmadığından başlayarak dindarlığın problemlerine ve dinin geleceğine kadar uzanmaktadır. Özellikle son iki konu daha yüksek düzeyde konuşuluyor görünmektedir.

Günümüzde teknoloji ve dijitalleşmenin artışı özellikle dinin geleceğine dair tartışmaları yoğunlaştırmıştır. Bir kısım tezler, insanın teknoloji üretimiyle dünyaya ve kendisine dair gelişmeler yarattığı, riskleri kontrol edebildiği için din ve Tanrı’ya olan gündelik ihtiyacın da azalacağını öne sürüyorlar. Doğrusu buna gerekçe olarak da hem kurumsal dinlere müracaatın azalması hem de teknolojinin işlevlerinin dinin yerine ikame olmasını göstermektedirler.

Dolayısıyla bugünden bakınca yakın gelecekte dine ve Tanrı’ya olan ihtiyacın azalacağı hatta yok olacağı ile ilgili tahmin ve beklentiler yeniden artış göstermektedir. Zaten böyle bir beklentiyi geçen yüzyılın başından itibaren sekülerleşme tezleri çerçevesinde izlemiştik. Fakat yüzyılın başında tam tersi görüşler din sosyolojisinde daha yaygın bir kabul görmeye başlamışlardı.

Burada modernizm çerçevesinde önemli bir kavram olan “ilerleme” fikrinin açık ve örtük kabul gördüğünü söyleyebiliriz. Dünyanın gelecekte daha iyi olacağına dair inanç doğrusu en fazla teknoloji üzerinden doğrulanmış sayılmaktadır. Geçmişle kıyaslandığında dijitalleşen hayatın bir takım kolaylıklar ve farklılıklar getirdiğini bilmekteyiz. Özellikle tıp alanındaki gelişmeler transhümanizm ve posthümanizm dediğimiz süreçlerle insanın ebedileşmeye doğru gideceğini iddia etmektedirler.

Doğrusu insanın ebedileşmesi önemli bir iddia olarak görünmektedir. Bilgisayar teknolojisi ile insan beyninin ebedileştirildiği düşüncesini bir kenarda bırakırsak, henüz insanın bedenen ebedileşmesi (yani dünyada ölümün kalkması) söz konusu değildir. Fakat bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve hangi koşullarda olabileceği henüz ciddi muğlaklıklar taşımaktadır. En azından bir distopya olarak Jose Saramago’nun “Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş” kitabı konuyla ilgili bir fikir verebilir. Buradaki temel soru(n); ölümün dünyada iken kalkması durumunda bundan Tanrı ve din inancının nasıl etkileneceğidir?