Batı uygarlığının akıl tutsaklığından İslâm medeniyetinin diriliş ufkuna…
MAKALE
Paylaş
15.11.2026 21:14
91 okunma
Yusuf Kaplan

Modernite, Batı uygarlığının kendi aklına kurduğu tapınakta başlayan bir felâkettir. Kant’ın “Saf Aklın Eleştirisi”yle açtığı epistemolojik iyimserlik kapısı, aklı her şeyin ölçüsü kılınca, gerçekliği yalnızca fenomenal düzleme hapsetti.

Bu hapsetme, Hegel’in diyalektiğinde Mutlak Tin’in kendini gerçekleştirmesi vaadiyle taçlandı; tarihin sonunu Avrupa’nın aklına bağladı Hegel.

Marx ise bu aklı maddeye indirdi, sınıf mücadelesini tarihin motoru ilan ederek insanı üretim ilişkilerinin gölgesine çevirdi.

Sonuç, Nietzsche’nin dehşetle teşhis ettiği ontolojik nihilizm oldu: “Tanrı öldü”nün ardından değerlerin yerle bir olması, anlamın buharlaşması, değerin değersizleşmesi, hayatın ruhsuzlaşması ve çölleşmesi.

Batı uygarlığı, aklın aşırılıklarının kurbanı olarak, kalbini ve ruhunu yitirdi. Bugün yaşadığı kriz, teknik üstünlüğün ardındaki derin varoluş boşluğudur.

TARİH FELSEFECİLERİ, “KIYAMETİ” HABER VERMİŞLERDİ

Tarih felsefesi geleneği bu krizi farklı açılardan okur. 

İbn Haldun, asabiye kavramıyla medeniyetlerin doğuşunu ve çöküşünü döngüsel olarak açıklar: Dayanışma, fetih, lüks ve çözülme.

Vico, “corsi e ricorsi” (tekrarlar) fikrini yani tanrısal, kahramanlık ve insan çağlarının tekrarını öne sürer.

Spengler, kültürleri organizmalar gibi görür; Faustçu Batı ruhunun “Batı’nın Çöküşü”nü kaçınılmaz kaldığını söyler.

Toynbee ise meydan okuma-cevap üretme diyalektiğinde, medeniyetlerin derûnî yaratıcılıklarının tükenmesiyle çöktüğünü gösterir.

Bu Batılı tarih felsefecilerinin hepsi, Batı’nın kendi içinden doğan bir tükenişe işaret eder.

Ne var ki, bu okumalar, ya döngüsel kaderciliğe, ya organizmik determinizme, ya da seküler ilerlemeciliğe hapsolur.

Kant-Hegel-Marx hattı ise tarihi, aklın veya maddenin tek yönlü yürüyüşü olarak kurar; kalbi ve vahyi dışlar.

İşte ne olursa bundan sonra olur; kıyamet ondan sonra kopar, dünya geri dönüşü adeta imkânsız bir cehennemin eşiğine yuvarlanır geldiğimiz noktada.

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya