Râşid el'Gannûşî'nin mücadelesi anlatılırken...
MAKALE
Paylaş
15.11.2026 21:21
85 okunma
Selahaddin E. Çakırgil

13 Kasım Cuma akşamı, Üsküdar'da, İlke Vakfı'nın salonunda, yoğun bir dinleyici iştirakiyle, Tunus'taki İslâmî Hareket'in lideri Râşid el'Gannuşî'nin mücadelesinin ele alındığı bir program vardı. Tunus'daki hareket'in ismi, 'temel, asıl' gibi mânalara gelen 'Nıhzet' (en'nıhze..)'dir. (Ama, bu kelime latin alfabesiyle 'Nahda' şeklinde yazılmakta olup, ne mânaya geldiğini, -arabça yazılış şekli için sözlüklere bakmadan- anlamak mümkün olmamaktadır.)

Önce bir noktaya değinelim.. 4-5 ay kadar önce, Râşid el'Gannuşî'nin vefat ettiği haberi ajanslara gelince bir yazı yazmıştım. Ancak yazıyı gönderdikten bir kaç saat sonra, Star Gn. Yyn. Müdürü Nuh Albayrak Bey, 'Gannuşî'nin vefat haberinin doğrulanmadığı'nı belirtince, tabiatiyle o yazımın baskıya girmemişti.

Şimdi ise, 85 yaşını geçmiş bir siyasî lider olarak Gannuşî henüz de hayatta.. (Allah'u Teâlâ, ömrünü bereketlendirsin..)

Konumuzla ilgili de olduğu için, 19. Yüzyıl'ın son çeyreğindeki ünlü Alman başbakanı Bismarck'ın hatıralarında, Fransa-Alman gerginliğine yol açmamak için, Fransa'nın Tunus'a el koymasına karşı çıkılmaması gerektiğine dair notlar vardır.)

*

Tunus'daki İslâmî Hareket'in, 'Nıhzet'in aştığı merhaleler, diğer Müslüman coğrafyalarını bir çok ülkeden daha fazla Türkiye'nin Müslüman halkını ilgilendirir.. Çünkü, Tunus, yüzlerce yıl Osmanlı hâkimiyetinden kaldıktan sonra, 1881'den itibaren (ki, o zaman, Sultan 2. Abdulhamîd'in çaresiz kaldığını da belirtelim) Fransa hâkimiyetine geçmiş ve 75 yıl Fransa'nın elinde kalmıştı. Fakat, İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında, arka arkaya düşen hükümetlerin ağır şartları altında olan Fransa, özellikle de 1954'de Cezayir Müslümanlarının Ferhat Abbas liderliğinde başlattıkları ve silahlı direniş karşısında, cebheleri daha fazla genişletmemek planıyla, Tunus'tan çekilmek zorunda kalmıştı.

Dahası, 2. Dünya Savaş'ın ağır sosyo-ekonomik şartları altında olan Fransa, Tunus sömürge ülkesi olarak kaldıktan sonra, istiklaline zâhiren kavuşmuştu ama, hapishanelerinde 10 yıl kadar yatan Burgiba, Fransa'nın desteğiyle Tunus'un başına getirilmişti.. Çünkü, uzuun yıllar Fransız hapishanelerinde tutulan Burgiba'nın dışında, istiklal mücadelesi veren kitleler arasında, Fransa'nın yakından tanıdığı başka kimse yoktu.

Üstelik, Cezayir halkının Fransız emperyalizmine karşı 1954'de başlattığı silahlı mücadele de, daha etkili ve yaygın şekilde gelişiyordu.. Böyle bir durumda, yeni bir cephe daha açmamak için, 1,5 milyon Müslüman'ı katlettikten sonra Tunus'tan çekilmek zorunda kalmıştı.

Evet, Tunus'taki bu mücadeleler sürecinde Fransız hapishanelerinde 10 yıl kadar yatan Burgiba, Tunus'un başına oturtulmuştu.. Bu arada, Burgiba da kendisini 'arab kemalisti' olarak niteliyordu. –---(Onun bu sözünün, ne demek olduğunu herkes kendisine göre yorumlayabilir.)

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya