Pranga Vurulan Gökyüzü Kartalı: Vecihi Hürkuş
MAKALE
Paylaş
16.07.2023 15:13
814 okunma
Nuriye Çakmak Çelik

Vecihi Hürkuş, 18 Ocak 1896 günü Arnavutköy’de dünyaya geldi. Babası Gümrük Müfettişi Ali Feham Bey’i 3 yaşındayken kaybetti, annesi ve iki kız kardeşi ile amcasının himayesinde yaşamını sürdürdü. İlkokulu Bebek’te okuduktan sonra Üsküdar’da bulunan Füyuzati Osmaniye Rüştiyesine devam etti. Paşakapısı İdadisinin ardından geçiş yaptığı Tophane Sanat Okulu’ndan mezun oldu.

16 yaşındayken eniştesi Kurmay Albay Kemal Bey’in yanında gönüllü olarak Balkan Harbi’ne katıldı ve Edirne’ye giren kuvvetlerin içinde yer aldı. Gözü hep yükseklerde, hayalleri gökyüzünde olduğu için tayyareci olmak istiyordu. Yaşının küçüklüğü nedeniyle mektebin makinistlik bölümüne kabul edildi ve Tayyare Makinist Mektebi’nden ‘Küçük Zabit’ rütbesiyle mezun oldu. I. Dünya Savaşı sürerken ilk görev yeri olan Irak Cephesi Bağdat Hava Birliği’nde makinist olarak görev yapmaya başladı. Yaşanan bir uçak kazasında yaralandığı için tedavi olmak üzere İstanbul’a döndü. Tedavisinin ardından İstanbul’da kalmaya ve Yeşilköy’deki Tayyare Mektebine girmeye karar verdi.

21 Mayıs 1916 günü, Vecihi Hürkuş’un ilk uçuşunun unutulmaz tarihi oldu. Aynı yılın kasım ayında pilot olarak mezun oldu ve Osmanlı Ordusunun Kafkas Cephesi’ndeki 7’nci Tayyare Bölüğü’ne astsubay pilot olarak atandı. Çift motorlu bir Rus savaş uçağını düşürerek Kafkas Cephesi’nde uçak düşüren ilk pilot oldu. Görevi sırasında yaşanan bir hava muharebesinde yaralandı ve zorunlu iniş yapmak zorunda kaldı. Uçağını teslim etmemek için yaktıktan sonra Ruslar tarafından esir alındı. Esir tutulduğu Hazar Denizi’ndeki Nargin Adası’ndan Azeri Türklerinin yardımıyla kaçtı. Yüzerek İran kıyılarına ulaşan Vecihi Hürkuş, yürüyerek Musul’a ulaştı ve aylar süren yolculuğun ardından İstanbul’a vardı. İstanbul’da I. Dünya Savaşı’nın son yıllarında denk gelen dönemde 9’uncu Tayyare Bölüğü’nde görev aldı. İstanbul’un işgali üzerine esirler arasına karışarak Kuvayı Millîye kuvvetlerine katılmak üzere Anadolu’ya geçti.

rtuluş Savaşı sırasında sivil pilot olarak keşif ve taarruz görevlerinin dışında canını tehlikeye atarak alçak uçuşla defalarca düşman mevzilerini bombaladı ve düşman ordusundan ele geçirilen uçakların tamir ve bakımlarını da üstlenerek zor şartlarındaki Türk Ordusuna büyük faydalar sağladı. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üç kez takdirname ile ödüllendirilen tek kişi oldu ve kırmızı şeritli İstiklal Madalyasına layık görüldü.

1923 yılında İzmir Seydiköy’de açılan tayyare okulunda genç tayyarecilerin eğitimi için görev almaya başladı. Aynı yıl İzmit mıntıkası Tayyare Bölüğüne atansa da üç ay sonra yeniden İzmir’e çağrıldı. Yunanlılardan kalan uçak malzemelerini toplayarak, bir kısım yedek parçaları da kendi üreterek ilk Türk uçağı olacak ‘Vecihi K-VI’yı tasarladı. Türk Hava Gücünün eğitim ve ihtiyaçlarının belirlenmesi için kurulan heyette yer alarak 5 ay süreyle Avrupa’da bulunan birçok fabrikayı gezme ve not alma şansı yakaladı. Ürettiği uçak, muadillerinden geri kalmayacaktı. Yıllar süren çabaların sonunda 1924 yılının sonlarında İzmir’de kendi imkanları ile uçağını tamamladı ve deneme uçuşu için müsaade istedi. Bu, onun zamanları aşan hayallerinin, rüyalarının, emeklerinin ve ufkunun önüne dikilecek olan ‘bürokrasi’yle ilk sınavı olacaktı…

 

 

Yorum Ekle
Adınız :
Başlık :
Yorumunuz :

Dikkat! Suç teşkiledecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

sanalbasin.com üyesidir

ANA HABER GAZETE
www.anahaberyorum.com
İşin Doğrusu Burada...
İLETİŞİM BİLGİLERİMİZ
BAĞLANTILAR
KISAYOLLAR
anahaberyorum@hotmail.com
0312 230 56 17
0312 230 56 18
Strazburg Caddesi No:44/10 Sıhhiye/Çankaya/ANKARA
Anadolu Eğitim Kültür ve Bilim Vakfı
Anadolu Ay Yayınları
Ayizi Dergisi
Aliya İzzetbegoviç'i
Tanıma ve Tanıtma Etkinlikleri
Ana Sayfa
Yazarlarımız
İletişim
Künye
Web TV
Fotoğraf Galerisi
© 2022    www.anahaberyorum.com          Tasarım ve Programlama: Dr.Murat Kaya